Tag Archives: life

ලොලිටාගෙන් නොමිදුණු සූ

 0

ආන්දෝලනාත්මක සාහිත්‍ය කෘතියක්

1955 දී සාහිත්‍යධර ව්ලැදිමීර් නබකෝව් විසින් ලියන ලද ලොලිටා, සාහිත්‍ය ලෝකයේ හැඳින්වෙන්නේ ස්ත්‍රියක කෙරෙහි වූ පිරිමි ආශාව පරිපූර්ණවම විස්තර කළ සාහිත්‍ය කෘතිය ලෙසයි.

නව යොවුන් වියේ දී පෙමින් බැඳී සිටි දැරිය නො කල්හි මරණයට පත්වීමෙන් පසුව, ඇගේ වියපත් නොවන මතකය සමඟ වියපත් වන ගුරුවරයා හම්බර්ට්, රැකියාවේ අවශ්‍යතාව මත වෙනත් ප්‍රදේශයකට මාරු වන්නේ ය. ඔහු නවාතැන් ගැනීමට යන නිවස ගින්නකින් වැනසී ඇති බව ඔහු දැනගන්නේ එහි ගිය පසු ය. ඉන් පසුව ඔහුට නවාතැන් ලැබෙන්නේ හේස් වැන්දඹුව සහ ඇගේ දහතුන් හැවිරිදි දියණිය ඩොලරස් ජීවත්වන නිවසේ ය. නොනවත්වා කතාකරන ‘වාත’ ගැහැනියක් ලෙසට හැඳින්වෙන හේස් නිවස ඔහුට එතරම් රුචි නොවේ. එහෙත් එක තත්පර ගණනකින් ඒ නො කැමැත්ත, ඔහුගේ පැවැත්මේ ආශාව බවට පත්වන්නේ හේස් දියණිය ඩොලරස්ව දැකීමත් සමඟය.

සිය  යොවුන් වියේදී දිවියෙන් ගිළිහුණු පෙම්වතියගේ ස්වභාවය සිහිගන්වන පෙනුමෙන් යුතු, ලොලීටා ලෙස කෙටි නමින් හඳුන්වන ඩොලරස්, හම්බර්ට් ගේ ආශාවේ ගොදුර වන්නී ය.

සුලින් ලයන් – දාහතර හැවිරිදි ලොලිටා

මෙම කෘතිය මුල්වරට සිනමාවට නැගෙන්නේ 1962 වසරේදී, ස්ටැන්ලි කුර්බික්ගේ අධ්‍යක්ෂණයෙනි. එහි ලොලීටා වීම සඳහා ඔහු තෝරාගන්නේ එවකට දහ හතර වැනි වියේ පසුවූ  සුලින් ලයන් ව ය. නවකතාව කියවා තිබූ සහ කුබ්රික්ගේ චිත්‍රපට නරඹා තිබූ සූ ගේ මව, එවකට රූපවාහිනියේ ඉතා කුඩා පෙනිසිටීම් කරමින් සිටි තම දියණියට ඒ වෙනුවෙන් අවසර දෙන්නීය. අතිශය ආන්දෝලනාත්මක සහ අපචාරකාරී ලෙස හැඳින්වුණු පොතක චරිතයක් නිරූපණයට තම දියණිය ‘විකිණූ’ බවට මුල්ම ගල්පහර එකල සමාජයෙන් වදින්නේ සුලින්ගේ මවට ය.

නවකතාවේ ඩොලරස්, දොළොස් හැවිරිදි දැරියකි. ඒ පරිද්දෙන්ම 12 හැවිරිදි දැරියක් මේ වෙනුවෙන් යොදාගැනීමට අධ්‍යක්ෂකවරයාට වුවමනා වුවත් හොලිවුඩයේ නීති නිසා එයට අවස්ථාව ලැබුණේ නැත. රූපවාහිනී කැමරාව හොඳින් පුරුදු සුලින් ඉතාමත් දක්ෂ සහ නිරවද්‍ය ලෙස, ‘ලෝලිටා’ වෙනුවෙන් සිය රංගන දායකත්වය ලබා දුන්නා ය.

චිත්‍රපටය සඳහා සූ විසින් ගීත දෙකක්ද ගායනා කළා ය.

සුලින්ට ‘ලෝලිටා‘ තහනම් වෙයි

චිත්‍රපටය ඉන් වසරකට පසුව, එනම් 1963 වසරේදී තිරගත වූවත්, සූ ට තමන් ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑ චිත්‍රපටය නැරඹීමට අවස්තාව නො ලැබෙන්නේ එය වැඩිහිටියන්ට පමණයි ලේබලය යටතේ ප්‍රදර්ශනය වූ හෙයිනි.  එවකට පහළොස් හැවිරිදි වියේ පසුවූ ඇයට සිනමා ශාලවට පිවිසීමට ඉඩ නො ලැබෙන්නේ වයස් සීමාව හරස් වීමෙනි.  චිත්‍රපටය මහජනයා අතර විශාල ආන්දෝලනයක් ඇතිකළ අතර, මහජනයාගෙන් අධ්‍යක්ෂ ස්ටැන්ලි කුබ්රික්ටද, සූගේ මවටද ළමා අපහරණ චෝදනා එල්ල වන්නට විය.

එමෙන්ම දැරියකගේ යට ඇඳුම සහ කලවාවල ස්වරූපය දැක්වෙනසේ ‘ලොලිපොප්’ රස කැවිල්ලක් දැක්වෙන චිත්‍රපට පෝස්ටරයටද ඉතා බරපතල විවේචන එල්ල වන්නට විය. එම පෝස්ටර මහජනයා ගැවසෙන ස්ථානවලින් ඉවත් කිරීමටද ඇතැම්හු පෙළඹුණහ.

 ඒ වසරේ ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන උළෙලේදී,  “බලාපොරොත්තු තැබිය හැකි නවක රංගන ශිල්පිනිය” සම්මානය හිමි වන්නේ සූ ට ය. සම්මාන උළෙලවල් පහකදී සම්මාන නමයකට යෝජනා වූ ලොලීටා චිත්‍රපටය දිනූ එකම සම්මානයද මෙය ය.

අපහරණය කොතැනද?

ලොලීටා හි රඟපා දෙවසරකින් ඈ The Night of the Iguana චිත්‍රපටයේ රඟපෑවා ය. එහිදීද ඈට ලැබුණේ පූජකයෙකුගේ අපහරණයට ලක්වන චරිතයකි. එය නැරඹීම සඳහා සිනමාහලට ඇතුළුවීමට ඇයට අවසර ලැබේ.

ලෝලිටා චිත්‍රපටය ප්‍රදර්ශනයෙන්ද, සම්මානය දිනා ගැනීමෙන්ද වසරකට පසුව, සූ රුපවාහිනී සාකච්ඡාවකට එක්වන්නී ය. එවකට තිබුණේද රඟපෑමෙන් නිළියන් මනින ලෝකයකි. වැඩිමහල් මිනිසෙකුගේ ලිංගික උද්දීපනය ලෙස රංගනයේ නියැලී, දහසකුත් අපවාදයන්ට මුහුණ දුන් සූ, කැළඹුණු යව්වනියක් ලෙස නොව අත්දැකීම් බහුල නිළියක ලෙස නිවේදකයාගේ ප්‍රශ්නවලට මුහුණ දෙන්නීය. “එය රඟපෑමක් පමණයි.. එයින් කෙනෙකුව මනින එක මෝඩකමක්..” දහසය හැවිරිදි සූ පවසන්නීය. නව යොවුන් නිළියගෙන් ‘වැරදි වචනයක්’ ගැනීමට නිවේදකයා ඉමහත් උත්සහයක් දැරුවද, එය සාර්ථක වන්නේ නැත. ‘පරිණත’ යොවුන් නිළිය ඉතාම සුහුරු ලෙස සාකච්ඡාව ජයගන්නී ය.

 “මිනිසුන් මා නැති තැනදී මාව හැඳින්වූනේ නාකි මිනිසාගේ කලිසම අස්සට රිංගූ නොවැඩුණු ගැහැනිය ලෙසටයි”. වසර ගණනකට පසු සූ සිය මිතුරන් සමඟ පවසා තිබුණි. ” වැඩිමහල් මිනිසෙකුගේ ලිංගික ගොදුරක් වන දැරියකගේ චරිතය රඟපෑම නිසා මා සැබෑවට අපහරණය වූයේ නැහැ. එහෙත් තිරයෙන් පිටත සිටි මිනිසුන් මගේ පියොවුරු සහ තට්ටම් ගැන තලු මරමින් කළ විස්තර ඇසූ විට මට වමනය යන තරමේ අප්‍රියජනක හැඟීමක් ඇතිවුණා. බසයක යනවිට පවා මගේ දෙපා ගැන මිනිසුන් රහසින් කොඳුරනු මට ඇසුණා.”.

ලොලිටා අධ්‍යක්ෂක ස්ටැන්ලි කුර්බික් පවා ඇයව හඳුන්වා දුන්නේ ‘නියම ළමා කාමිනිය’ යන යෙදුමෙනි.

“මම The Night of the Iguana නැරඹීමට සිනමාහලට අතුලුවනවිට ‘ලොලීටා..ලොලීටා.. ඔහ් ඒ ඇය..’ වැනි හඬවල් පැතිර ගියා. ලොලිටාගෙන් මිදීමට ඔවුන් කිසි විටෙකවත් මට ඉඩ නොදෙන බව  වැටහුණා.. ” සූ පවසා තිබුණි. 

ලොලිටාගෙන් වැසුණු සු

ලොලීටා රංගනයෙන් පසුව සුලි, තවත් චිත්‍රපට එකොළහක රඟපෑවා ය. ලොලිටා සමඟ දොළහකි. 

එහෙත් ඒ කිසිවකට අවැසි අවධානය ලැබුණේ නැත. ඈ ‘ලොලිටා’ගෙන් වැසී තිබුණා ය. ඈ ලොලිටා ලෙස විනා කිසි දිනෙක, “හොඳ” හෝ “දක්ෂ” නිළියක් ලෙස හැඳින්වූයේ නැත.

සුලි, 1946 ජූලි 10 ඉපදී, ළමා වියේදීම රූපවාහිනියටත්, කුබ්‍රික් වැනි සිනමා දැවැන්තයෙකුගේ සිනමාපටයකින් සිනමාවට පිවිස, 1962 සිට 1980 දක්වා සිනමාවේ ගමනක යෙදුණත් සුලි, ලෝකයා හඳුණා ගත්තේ ලොලිටාව ලෙසටය.

ඇයට 2019 දෙසැම්බරයේ 26 වැනිදා, 73 හැවිරිදි වියේදී මියයන තෙක්ම ලොලීටාගෙන් මිදීමට හැකි වූයේද නැත. ඈ මියගිය පසුවද මාධ්‍යවල පළවූයේ කුබ්රික්ගේ “ලොලීටා තරුව මිය යයි” ලෙස විනා, හොලිවුඩ් නිළි සුලින් ලයන් මියයයි ලෙස නොවේ.

ටයර් සෑයක දැවුණු කොබෙයිගනේ අවුරුදු කුමරිය

 0


1989 ඔක්තෝබර් මාසයේ 25 රාත්‍රිය – කිතගම හන්දිය

කිතගම හංදියට ඉතාම ආසන්නයේ, මාවත අයිනේ වාහනයක් නතර වනවා. ඒ වෑන් රියක්. වෑන් රියේ රියදුරු අසුනේ සිටින පුද්ගලයා වෑන් රියෙන් බැස ඉදිරිපස මගී දොරටුව විවෘත කරනවා. එයින් තවත් අයෙකු බිමට බසිනවා. ඒකාන්තාවක් බව වැටහෙන්නේ ඇය පහත් හඬින් යමක් විමසනු ඇසෙන නිසා. මේ අය කවුද යන්න අවට පැතිරී ඇති අඳුර නිසා පෙනෙන්නේ නැහැ.

ඒ දෙදෙනා ඉදිරියට යන්නේ එක් අයෙකු තරමක් ඉදිරියෙන් ගමන් කරන ආකාරයෙන්. එක්වරම අන්ධකාරය අතරින්, පසුපසින් යන පුද්ගලයා අසලින් ගිනි පුපුරු නිකුත් වෙනවා. ඒ හැම වෙඩි හඬ කිහිපයක්ද ඇසෙනවා. ඉදිරියෙන් ගිය අය බිම ඇදවැටෙන අතර, පිටුපසින් ගිය තැනැත්තා නැවතත් වෑන් රිය අසලට වේගයෙන් ඇවිද යනවා. ඉන් බිමට බහින්නේ තවත් අයෙක්. වෑන් රියෙන් ගත් යම් දෙයක්, අර බිම වැටුණු තැනැත්තා අසලට ගෙන ගොස් බිම දමා, බිම වැටුණු අයව ඔසවා ඒ මත දමනවා. ඉන් පසු ඇසෙන්නේ යම් දියරයක් ගලා යන හඬ.

මේ සිදුවන්නේ කුමක්දැයි අන්ධකාරය නිසා නොපෙනුනත්, එක් අයෙකු යමක් කියනු සහ අනෙකා ඊට එකඟ නොවනු ඇසෙනවා. මොහොතකින් ගිනි කූරක ආලෝකය දැල්වෙන්නේ එය අල්ලාගෙන සිටින තැනැත්තාගේ මුහුණේ යට කොටස ආලෝකවත් කරමින්. ඔහු රැවුලක් වැවූ අයෙකු බව පෙනෙනවා. ඉන්පසු කඩදාසි කැබැල්ලක් ගිනි අවුළුවන ඔහු, එය බිම අතහරිනවා. සුළං කපාගෙන, එක්වරම පැන නගින්නේ ගිනි ජාලාවක්. ටයර් දෙකක් ගිනි ඇවිලෙනවා. ඒ මත දැවෙන ගැහැණු රුවක් ද දැන් පෙනෙනවා.

ඈතින් රේඩියෝවක විකාශය වන ධර්ම දේශනාවක හඬ ඇසෙනවා.

දැවුණු සෑයක – නො දැවුණු හෝඩුවාවක්

පොලිසියේ ලොකු මහත්තයා සමඟ විවාහ වීමට කියා නිවසින් පිටවුණු සිය දියණිය අතුරුදන් වූ සොවින්, ඈ සොයමින් සිටි පියෙකුට, ටයර් සෑයක් මත දැවෙන මළ සිරුරක් ගැන ආරංචියක් ලැබෙනවා. වෘත්තියෙන් පොල් කඩන්නෙකු වූ ඔහු, ඇගේ පෙම්වතා සේවය කරන පොලිසියට ද ගොස් සරණක් අපේක්ෂා කළත් එය ලැබෙන්නේ නැහැ. 1989 ඔක්තෝබර් 26 වැනිදා වන එදින, ඔහු දළුපොතගමවත්තෙ පොල් කැඩීමට නියමිත දවසයි.

ඔහු ඒ ගමන මග නවතා මළ සිරුර පිච්චෙන දෙසට දුවනවා. ටයර් සෑයක් මත සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිස්සී ගොස් පාදයක් පමණක් ඉතුරු වූ සිරුරක් ඔහු දකිනවා. දැවුණු රබර් ගඳත්, පුළුටු ගඳත් ඉවසමින්, අසළ තිබූ කෝටු කැබැල්ලකින් අළු අවුස්සන ඔහු දකින්නේ, අළු අතරේ දිළිසෙන යම් වස්තුවක්. ඒ සුදු යකඩ සුරයක්.

මේ තම දියණියට තිබූ චර්ම රෝගයක් නිසා, ඔහු විසින් ඇයට ගෙනවිත් දී පැළඳවූ සුරයක් බවට මේ තාත්තා විසින් හඳුනා ගන්නවා. තවමත් දුමාර නංවන සෑය අසල වාඩි වී ඔහු විලාප දෙමින් හඬන්නේ තම දියණියට අත්වූ කෘර ඉරණම වැටහී යාමෙන්.

අතීත කතාව

කොබෙයිගනේ ගමේ ලස්සන කෙල්ල

මනනාලගේ ඩිංගිරියාට සහ  එමලින්ට දරු දෙදෙනෙකු සිටියා. වැඩිමල් දරුවා පුතෙක්. ඔහුගේ නම විජේසිරි. දෙවනියා දුවක්. ඇගේ නම මාලනී. එහෙත් ඇය වඩා ප්‍රිය කළේ නිලන්ති යන නාමය නිසා ඇයව හැඳින්වුණේ ඒ නමින්.

ඩිංගිරියා රස්සාව හැටියට කළේ පොල් කැඩීම. එමලින් ගමේ කුලී වැඩ කළා. කොයිතරම් අගහිඟ මැද වුණත්, නිලන්තිට පුළුවන් තරමින් සැප පහසුකම් දෙන්න මේ අම්මයි තාත්තයි වෙහෙසුණා.

සාමාන්‍යපෙළ දක්වා ඉගනුම ලැබූ නිලන්ති, සිය මවත් පියාත් සහෝදරයාත් ජීවිකාව පිණිස ගිය පසු නිවසේ රැඳී සිටිමින්, නිවසේ කටයුතු කළා.

පැහැපත් සිරුරක් සහ දිගු වරලසක් තිබූ නිලන්ති, ඒ කාලයේ සිංහල සිනමාවේ නිළියන්ට හුරු ලස්සනක් තිබූ අයෙකු ලෙසටයි ගමේ හිතවතුන් විසින් හැඳින්වූයේ. දුප්පත් පවුලක  නොව,සැප පහසුකම් ඇති පවුලක සුවසේ ඇති දැඩි වූ පෙනුමක් නිලන්තිට තිබුණා.

මාලනී හෙවත් නිලන්ති පාසල් වියේදී
මාලනී හෙවත් නිලන්ති පාසල් වියේදී : ඡායාරූපය සිළුමිණ පුවත්පතෙන්

අවුරුදු කුමරිය වෙයි

1987 වසරේ සිංහල අවුරුද්ද වෙනුවෙන් කොබෙයිගනේ පොලිසිය විසින් අවුරුදු උත්සවයක් සංවිධානය කර තිබුණා.

පොලිසිය සහ ගමේ අය අතර හොඳ සම්බන්ධයක් ඇති කිරීමත් මේ අවුරුදු උත්සවයේ අරමුණක් වී තිබුණා කීම නිවැරදියි.

මේ අවුරුදු උත්සවයේ අවුරුදු කුමාරි තරඟයට තමන්ට සහභාගී වෙන්න අවශ්‍ය බව නිලන්ති තමන්ගේ පවුලේ අයට පැවසුවත්, එයට ඇගේ පියා අවසර දෙන්නේ නැහැ. එහෙත් නිලන්තිගේ දැඩි ආයාචනය නිසාම, මේ තරඟයට යන්න ඩිංගිරියා ඇයට අවසර දෙනවා.  ඒ විතරක් නෙමෙයි, ඇයට අවශ්‍ය ඇඳුම් පැළඳුම් සම්පාදනය කරන්නත් ඔහු වෙහෙසෙන්නේ, ‘කෙල්ලගේ ආසාව’ ඉටු කිරීමේ අරමුණින්.

අවුරුදු උත්සවය දවසේ, රෙද්දකින් සහ හැට්ටයකින් සැරසිලා, වරලස මුදාහැර සිටි නිලන්ති, තරඟයට ඉදිරිපත් වුණු ගමේ අනෙකුත් තරුණියන් අතරේ කැපී පෙනෙනවා. නෙත් සිත් ඇදගන්නා මේ රූමත් තරුණිය දිහා උනන්දුවෙන් බලා සිටි ඇස් අතරේ, අවුරුදු උත්සවය සංවිධානය කරන්න හුඟක් මහන්සිවුණු කොබෙයිගනේ පොලිස් ස්ථානාධිපති, උප පොලිස් පරීක්ෂක අජිත් දේවප්‍රිය සමරකෝන්ගේ දෑසත් තිබෙනවා. අවුරුදු කුමාරිය තෝරන විනිශ්චය මණ්ඩලයේ ඔහුත් ඉන්නවා.

1987 කොබෙයිගනේ බක්මහ උළෙලේ අවුරුදු කුමරිය ලෙස, 19 හැවිරිදි මනනාලගේ මාලනී නොහොත් නිලන්ති කිරුළු පළඳිනවා.

මාලනී හෙවත් නිලන්ති : ඝාතනය වීමට වසරකට පමණ පෙර

ප්රේමයක් හටගනී – ප්රේමයක් අවසන් වෙයි

මේ කාලය වනවිට නිලන්තිට ගමේ තරුණයෙකු සමඟ ප්‍රේම සම්බන්ධයක් තිබෙනවා. ඔහුගේ නම ධර්මසිරි.

මේ සම්බන්ධය ගැන  නිලන්තිගේ මව්පියන් දැනුවත් ව සිටින අතර, යම් කාලයකින් මේ දෙදෙනා විවාහ කළ යුතු බව ඩිංගිරියා සහ  එමලින්  සාකච්ඡා කරනවා.

මේ කාලය වනවිට කොබෙයිගනේ පොලිස් ස්ථානාධිපති, උපපොලිස් පරීක්ෂක අජිත් දේවප්‍රිය සමරකෝන්, එදා අවුරුදු උත්සවයේ දුටු, අවුරුදු කුමරිය ලෙස කිරුළු පලන් තරුණිය අමතක කිරීමට නොහැකිව පසුවනවා. හොර මත්පැන් සොයන, බූරු පිටි වටලන්න ආ ගමන් යයි කියමින් ඔහු, දිවා කාලයේ නිලන්ති තනිව සිටින නිවසට වරින් වර පැමිණෙනවා.

එමෙන්ම තමන් ඇය ගැන උනන්දු බවත් පෙන්වමින්, ටිකෙන් ටික ඇගේ සිත තමන් වෙත නැඹුරු කරගැනීමට ඔහු ක්‍රියා කරනවා.

උප පොලිස් පරීක්ෂකවරයාට නිලන්ති ලියූ පෙම්පතක් හසුවීමෙන් පසු ධර්මසිරි, සිය පෙම්වතියගේ අලුත් ප්‍රේම සබඳතාව පිළිබඳව දැනගන්නවා. එහෙත් ඔහු, ඔහුට වඩා නිලයෙන් සහ සමාජයීය බලයෙන් ගව් ගණනක් ඉදිරියෙන් සිටි පොලිස් පරීක්ෂකයා සමඟ තරඟ කර තම පෙම්වතිය දිනාගැනීමට නොහැකි බව අවබෝධ කරගන්නවා. ඉතාම කෙටි කාලයකින් ධර්මසිරි නිලන්ති සමඟ වූ ප්‍රේමයට තිත තබනවා.  ධර්මසිරිට සමුදෙන නිලන්ති, ඕ. අයි. සී. මහත්තයාගේ පෙම්වතිය බවට පත්වෙනවා.

ලොකු අතු අල්ලන්න බැහැ පුතේ

දහවල් කාලයේ තම දියණිය පමණක් නිවසේ සිටිනවිට ඕ. අයි. සී. මහත්තයා තම නිවසට යන එන බව ඩිංගිරියාට ආරංචි වෙනවා. පත පොතින් උගත් මහ දෙයක් නැතත්,  ජීවන අත්දැකීම ඔස්සේ ලබාගත් දැනුමෙන් යුතු ඩිංගිරියාට මේ නම් මහා භයානක විපතක පෙරනිමිනිති බව පෙනෙනවා.

ඕ. අයි. සී. මහත්තයාගේ මේ ගමන්බිමන් ගැන ඩිංගිරියා හෝ එමලින් විමසන සෑම විටෙකම පාහේ නිලන්ති ඔවුන්ට පවසන්නේ ” ඔය අරක්කු අල්ලන්ඩ, කසිප්පු හොයන්ඩ ආපු ගමන් ඕ. අයි. සී. මහත්තයා ගෙට ආවා..” යන්නයි.

නිලන්ති කෙසේ කීවත්, එවකට 19 හැවිරිදි ඇය හා 35 හැවිරිදි උප පොලිස් පරීක්ෂකයා අතර ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇතිවී ඇති බව නිසැකව ම දැනගත් ඩිංගිරියා, “අපිට ලොකු අතු අල්ලන්න බැහැ පුතේ.. අනික ඔය මනුස්සයා මගෙ පුතාට වයස වැඩියි..” යනුවෙන් අවවාද කරනවා.

ඩිංගිරියා සහ එමලින් ඔවුන්ගේ නිවස ඉදිරිපිට. ඔවුන් අතේ ඇත්තේ නිලන්තිගේ සිදුවීම පළ වූ පුවත්පතකි

එහෙත් නිලන්ති ඒ කිසිවක් නාසා, උප පොලිස් පරීක්ෂක අජිත් සමරකෝන් සමඟ සිය ප්‍රේම සම්බන්ධය දිගටම පවත්වාගෙන යනවා.

දිවා කාලයේ නිලන්තිගේ නිවසේත්, තමන්ට පහසු තැන්වලත් නිලන්තිව හමුවන අජිත් සමරකෝන්ට, ඇගේ සිරුරේ පහස ලැබීම විනා, තමන්ට වඩා පහළ යයි සම්මත සමාජ පන්තියක වූ නිලන්තිව විවාහ කරගැනීමට අරමුණක් තිබුණේ නැහැ.

දරුවෙක් ඇවිත්

මෙලෙස මාස කිහිපයක් ගතවෙද්දී, අජිත් නිසා නිලන්ති ගැබ් ගන්නවා.

තම මව්පියන්ගෙන් මේ බව සඟවන නිලන්ති, එය තම පෙම්වතාට හෙළි කරන්නේ, “අපි ඉක්මනට බඳිමු” යන ඉල්ලීමත් සමඟයි.

කිසිසේත්ම නිලන්ති හා විවාහයක් ගැන සිතා නොසිටි ඔහු මේ ආරංචියෙන් කලබල වනවා.  ඔහු, මෙතරම් කලබලයෙන් විවාහ විය නොහැකි නිසා දැනට නිලන්තිගේ දැරු ගැබ නැති කර දැමිය යුතු යැයි යෝජනා කරනවා.

එහෙත් නිලන්ති ඊට තරයේ විරුද්ධ වන්නේ ‘ඉක්මනට බැඳලා මේ ළමයව හදමු’ යන යෝජනාව කරමින්.

අජිත් සමරකෝන් මේ වනවිට ‘වැඩ වැඩි’ බව කියමින් නිලන්ති හමුවීම අඩු කරනවා. ගර්භනී බව තව වැඩි කලක් සඟවා සිටිය නොහැකි බව දනා නිලන්ති, විවාහය ප්‍රමාද වන විට නිතර නිතර පොලිසියට ගොස් සිය පෙම්වතා හමුවනවා.  ඇගේ මෙම පැමිණීම සිය එදිනෙදා රාජකාරී කටයුතුවලට බාධාවක් බැවින් එලෙස නොපැමිණෙන ලෙසත් ඇය විවාහ කර ගන්නා බවත් අජිත් පවසනවා. එතෙක් මේ රහස සිය මව්පියන්ගෙන් සඟවා සිටින ලෙසටත් ඔහු ඇයට දැනුම් දෙනවා.

ගර්භනී අපහසුවෙන් පෙළෙන නිලන්ති, දිනක් උදෑසන නිවස ඉදිරිපිට වමනය කරන්නට වූ විට, එමලිනාට මේ රහස එළිවෙනවා. 

“දුප්පත් අපට උඹ නිසා පාරේ බැහැලා යන්න බැහැ.. ඔය මඟුල කෙරෙන්නේ නැද්ද”… යි එමලින් සිය දියණියගෙන් අසනවා.

“එයා එහෙම කෙනෙක් නෙමෙයි අම්මේ.. . අපි ඉක්මනට බඳිනවා…” යි නිලන්ති පිළිතුරු දෙනවා.

එමෙන්ම නිලන්තිගේ මිතුරිය වූ ගුණවතී, නිලන්තිගේ උපදෙස් පිට අජිත් සමරකෝන් හට ‘විවාහය’ පිළිබඳ සිහි කරමින් ලිපි ද ලියනවා.

අජිත් සමරකෝන්ගේ පිළියම

තමා විවාහ කරගෙන, තම කුස සිටින දරුවාට පියෙකු වන ලෙස නිලන්ති දිගින් දිගටම බලපෑම් කිරීම හමුවේ අජිත් සමරකෝන් තීරණයක් ගන්නවා.

ඒ අනුව ඔහු “අපි අද බඳිමු. ඔයා කාටවත් නොකියා එන්න..” ලෙසට නිලන්තිට දැනුම් දෙනවා. 1989 ඔක්තෝබර් 24 වැනිදා උදෑසන 7.30 ත් 8.00 ත් අතරේ නිලන්ති නිවසින් පිටවන්නේ, සිය මවට වැඳ, “අම්මේ, මං මේ ප්‍රශ්නෙ විසඳගෙන එන්නම් මේ දරුවාට තාත්තා කියන්ඩ කෙනෙක් ඉන්ඩ එපායැ.. ලොකු මහත්තයා මට කසාද බඳින්න එන්න කිව්වා. මම අද එන්නත් පුළුවන් – නො එන්නත් පුළුවන්” යයි පැවසීමෙන්  අනතුරුවයි. 

ඒ එමලින් සිය දියණියව දුටු අවසන් වතාවයි. 

එදින රාත්‍රිය වනතුරුත් නිලන්ති නැවත නොපැමිණි නිසාත්, ”එන්නත් පුළුවන් – නො එන්නත් පුළුවන්” කතාව නිසා ඇතිවුණු බිය නිසාත් එමලින් සිය දියණිය ආගිය අතක් නැති බවට පළමු වරට කොබෙයිගනේ පොලිසියට පැමිණිලි කිරීමට යනවා.

කොල්ලෙක් එක්ක පැනල යන්න ඇති

මේ අවස්ථාවේ පොලිස් ස්ථාධිපති අජිත් සමරකෝන් පොලිසියේ සිටිනවා. ඔහු එමලින්ගේ පැමිණිල්ල ලිවීමට බාධා කරමින් කියා සිටින්නේ “ටිකකට ඉස්සර බස් එකක නැඟලා හෙට්ටිපොළ පැත්තට ගියා දැක්කා..” යන්නයි.

සිය දියණිය ‘ලොකු මහත්තයා’ හමුවීමට පැමිණි බව එමලින් විසින් කීමට උත්සහ කළත් ඊට ඉඩ ලැබෙන්නේ නැහැ.

එමලින් හිස් අතින්ම නිවසට යනවා.

පසු දා, එනම් ඔක්තෝබර් 25 වැනිදා ඩිංගිරියා විසින් කොබෙයිගනේ පොලිසියට ගොස් සිය දියණිය අතුරුදන් වීම පිළිබඳව පැමිණිලි කිරීමට උත්සාහ කරනවා. එහෙත් එදාත්, නිලන්ති අතුරුදන් වීම පිළිබඳව පැමිණිල්ල සටහන් කිරීම පොලිසිය ප්‍රතික්ෂේප කරනවා.  එදින ‘ලොකු මහත්තයා’ පවසන්නේ, ” දුව කොල්ලෙක් එක්ක පැනල යන්න ඇති..” යන්නයි.

ඊට පසු දා, ටයර් සෑයක දැවුණු මෘත ශරීරය තම දියණියගේ බවට, ඩිංගිරියා, එය සිය බිරිඳට පවසනවා. ඉන්පසු එදිනම ඔවුන් යළිත් වරක් කොබෙයිගනේ පොලිසියට යන්නේ, තම දියණිය මරා පුළුස්සා ඇති බවට සැක කරන බව පැමිණිලි කිරීමටයි. එදිනත්, ඔවුන්ව ආපසු හරවා එවනවා.

ඔක්තෝබර් 26, ඩිංගිරියා පොල් කැඩීම සඳහා නැවතත් දළුපොතවත්තට යා යුතුව තිබෙනවා. එදත් ඔහු ටයර් සෑය මත දැවුණු සිය දියණියගේ බවට සැක කරන සිරුර පසුකරනවා. ඒ අවස්ථාවේ ඉතා විමසිලිමත්ව අවට පරික්ෂා කරන ඔහුට, පඳුරක් අස්සේ සඟවා තිබූ අඩක් පිළිස්සුණු යට සායක කොටසක් හමුවනවා.

ඔවුන් පොලිසියට ගිය හත්වෙනි වතාවේ ඔවුන්ගේ පැමිණිල්ල ලියාගන්නවා. “මමත් හොයල බලන්නම්” යයි අජිත් සමරකෝන් දෙමහල්ලන්ට පවසනවා. එහෙත් කිසිවක්ම සිදුවන්නේ නැහැ.

සාධාරණය ඉල්ලා

වසර දෙකක් ගත වී යනවා. භීෂණ සමයේ මේ පිළිබඳව සොයා බැලීම මඟ හැරෙනවා. අජිත් සමරකෝන් කොබෙයිගනේ පොලිසියෙන් මාරුවී යනවා. එහෙත් ඩිංගිරියා සහ එමලින් සිය දියණිය වෙනුවෙන් සාධාරණය ඉටු කරගැනීම වෙනුවෙන් සටන්වදිනවා.

1991 ජනවාරි 31 වැනිදා ඩිංගිරියා විසින්, තම දියණියගේ මරණය පිළිබඳව පොලිස් මූලස්ථානයට පැමිණිලි කරනවා.

මේ පැමිණිල්ල සිදුකර දින හයකට පසු නිලන්තිගේ පවුලේ අය ජීවත් ව සිටි පොල් අතු පැල ගිනි තැබීමට අජිත් සමරකෝන් සහ පිරිසක් ක්‍රියා කරනවා. ඒ අවස්ථාවේ ඩිංගිරියා ගිනිගන්නා පැලෙන් පිට පැන දිවි බේරා ගන්නවා.

මාලනීගේ නිවස

අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සරත් ගාමිණී දසනායක මහතා, එම වසරේ පෙබරවාරි 14 වැනිදා මෙම පරීක්ෂණය භාර ගන්නවා. දෙවසරකට පෙර ටයර් සෑය තිබූ ස්ථානයට යන දසනායක මහතාට එහි යමක් පිළිස්සූ බවට සාක්ෂි හමුවෙනවා. එමෙන්ම ඊට මීටර් විස්සක් පමණ දුරින්, පොල් ගසක් යට තිබී, හිස් කබලක කොටසක් ද ඔහු සොයාගන්නවා (මෙය නිලන්තිගේ හෝ ඇගේ නොවන බව ඔප්පු වූයේ නැහැ). ඩිංගිරියා විසින් සොයාගත් සාය කොටස සහ සුරය, ඔහු විසින් දසනායක මහතාට ලබා දෙනවා. 

මේ අතර අජිත් සමරකෝන්, 1991 මාර්තු මාසයේදී මඩකලපුව පොලිස් ස්ථානයට මාරුවක් ලබනවා. ලැබී තිබූ සාක්ෂි මත පදනම්ව, 1991 මැයි 15 වනදා නිලන්තිගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් අජිත් දේවප්‍රිය සමරකෝන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින්  ස්ථානාධිපතිවරයා අත් අඩංගුවට පත්වූයේ කව්රුත් නොසිතු පරිදිය.

පසුව පැවැති පරීක්‍ෂණවලින් අනතුරුව කුලියාපිටිය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේදී සැකකරුට එරෙහිව නඩුව විභාග වෙනවා.  මේ අවස්ථාවේ, අධිකරණයට එක් විශේෂ සාක්ෂිකරුවෙකු ඉදිරිපත් කෙරෙනවා. ඒ වනවිට ඔහු යුධ හමුදා සොල්දාදුවෙක්. නිලන්ති ඝාතන සිද්ධියේ ප්‍රධාන සාක්ෂිකරු වුණු ඔහුවත් අජිත් සමරකෝන් විසින් ඝාතනය කරන්න තැත් කර තිබෙන බව අධිකරණයේදී අනාවරණය වනවා.

චූලසිරිගේ සාක්ෂිය

කරුණානායක මුදියන්සේලාගේ චූලසිරි, කොබෙයිගනේ පොලිසියට අනියුක්තව සේවය කළ ග්‍රාමාරක්ෂක භටයෙක්. 1989 ඔක්තෝබර් 25 උදේම, පොලිස් ස්ථානාධිපතිගෙන් අණක් ලැබෙනවා. ඒ, කිතගම හන්දිය ආසන්නයේ ‘තුත්තිරියාවත්තේ දුනුවිල මහත්තයාගේ ගෙදර’ හවසට පාටියක් තියෙන නිසා එහෙ යන්න ලෑස්ති වෙන්න කියලයි.

එදා දවසම පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයා හිටියේ ඔහුගේ බංගලාවේ. පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයාට කෑම අරගෙන බංගලාවට යන රාජකාරිය භාර වෙලා තිබුණේ චූලසිරිට. වෙනදට ඉදිරි දොර ඇරලා, කෑම භාජනය මේසේ උඩ තියන්න කියන ලොකු මහත්තයා, එදා පිටිපස්සේ දොර අරින්නේ. ඒ වෙලාවේ ඔහු දිය නා හිටි බවත්, කොට කලිසමක් පමණක් හැඳ සිටි බවත් චූලසිරි දකිනවා. ඒ වගේම බංගලාවේ බිම, කුඩා පැල්ලම් කිහිපයක් වැනි යමක් ද ඔහු දුටුවත්, ඔහුට ඒ ගැන නිශ්චිත යමක් මතකයේ රැඳෙන්නේ නැහැ.

එදා හවස චූලසිරිට ලොකු මහත්තයගෙන් තව අණක් ලැබෙනවා. ඒ “සමූපෙ වෑන් එකට ටයර් දාල ලෑස්ති කරපන්” කියලයි.

මේ කාලය වෙනකොට කොබෙයිගනේ පොලිසිය සතුව ප්‍රමාණවත් තරම් වාහන නොතිබුණු නිසා, කොබෙයිගනේ සමූපකාරයට අයත් වෑන් එකක් පොලිසියේ අවශ්‍යතාවන්ටත් පාවිච්චි වෙනවා. (මේ කියන  දිනයේ අවශ්‍ය තරම් වාහන පොලිසියේ තිබෙනවා)  මේ වෑන් එක ජෝතිරත්න නම් අයෙකුට අයත් ටොයොටා හයිඒස් වෑන් එකක්. මේ වෑන් රියේ රියදුරු වුණේ ගුණරත්නහාමි. ගුණරත්නහාමිත් චූලසිරිගේ පණිවිඩය අනුව සමූපකාරයේ ලොරියකින් ටයර් දෙකකුත් වෑන් එකට දාගෙන පොලිසියට ඇවිත්, එය භාර දී යනවා.

නඩු විභාගයේදී මේ කරුණු සනාථ කරමින් ගුණරත්නහාමිත් සාක්ෂි ලබා දෙනවා. එමෙන්ම එදින රාත්‍රී නමයට පමණ තවත් පොලිස් භටයන් දෙදෙනෙකු සහ චූලසිරි සමඟ පැමිණෙන ස්ථානාධිපතිවරයා තමාට වෑන් රිය භාර දුන් බවත් ගුණරත්නහාමිගේ සාක්ෂියේ සඳහන්. එමෙන් ම වෑන් රියේ තිබී ‘කාන්තා කොණ්ඩා කටුවක්’ හමු වූ බවටත් ඔහු වැඩිදුරටත් සාක්ෂි දෙනවා.

චූලසිරි වෑන් රියේ පසුපස කොටසේ වාඩිවෙනකොට රියදුරු අසුනට යන්නේ ලොකු මහත්තයා, වෑන් රිය පොලිස් බංගලාවේ දොර අසලටම කර නවත්වනවා.  බංගලාවේ සිට එළියට එන නිලන්ති, වෑන් රියේ ඉදිරිපස අසුනට ගොඩවෙනවා. මේ වනවිට වෙලාව රාත්‍රී අටට කිට්ටුයි. 

කිසිවෙකුගේ කිසිදු කතාවකින් තොරව වෑන් රිය කිතගම හන්දිය දෙසට ධාවනය වනවා. ලොකු මහත්තයා වාඩිවී සිටින අසුන අසල බිම, ඔහුගේ රාජකාරි ගිනි අවිය වූ LMG අවිය තිබෙනවා චූලසිරිට පෙනෙනවා.

කිතගම හන්දියෙන් දුනුවිල ගෙදර තිබෙන ඇමටන් වතුයායට හැරෙන මාවත අසල වෑන් රිය නවත්වන ලොකු මහත්තයා, එයින් බැස නිලන්තිට රියේ දොර හැර දුන් බවත්, ඉන්පසු නිලන්තිට අඩි කිහිපයක් ඉස්සර වන්නට දුන් බවටත් චූලසිරි සාක්ෂි දෙනවා. ලොකු මහත්තයාගේ ගිනි අවියෙන් ගිනි පුපුරු විසි වුණු බවත්, වෙඩි හඬ ඇසුණු බවත් පවසන චූලසිරි, ඉන් පසුව ලොකු මහත්තයා වෑන් රිය අසලට පැමිණ, ටයර් දෙක රැගෙන එන ලෙස තමන්ට කෑගැසූ බවත්, ඉතාම බියට පත්ව සිටි තමා, ටයර් දෙක ගෙනවිත් බිම වැටී සිටි නිලන්ති අසලින් දැමූ පසු, නිලන්තිව ඔසවා ටයර් මත දමන ලෙස ලොකු මහත්තයා අණ දුන් බවත් පවසනවා. ඉන් අනතුරුව වෑන් රියෙන් පෙට්‍රල් කෑනයක් ගෙන එන ලොකු මහත්තයා එය නිලන්ති මතට වත්කරනවා.

ඉන්පසු ඔහු චූලසිරි අතට ගිනිපෙට්ටිය දී “මෙන්න මේකට ගිනිතියපන්” යයි අණ කරනවා. එහෙත් දැඩි බියෙන් සිටි චූලසිරි එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් සමඟ ලොකු මහත්තයාම ටයර් සෑයට ගිනි තබනවා.

ඉන්පසුව යළිත් පොලිසියට යන ලොකු මහත්තයා, ඒ වනවිටත් බියෙන් ගැහෙමින් සිටි චූලසිරිට පවසන්නේ, “මේකට උඹත් හවුල්, ඒ නිසා අපි දෙන්න අතරේ විතරක් මේක තියාගන්න ඕන..” යන්නයි. ඉන් පසුව පසුදාත් ඔහු ඒ ආකාරයටම චූලසිරිට උපදෙස් දෙනවා.

චූලසිරි ඝාතන තැතක්

නිලන්ති ඝාතනයෙන් දින කිහිපයකට පසුව සවසක, අජිත් විසින් JVP  සාමාජිකයෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමට යයි පවසමින්, චූලසිරිව තවත් පොලිස් නිලධාරින් දෙදෙනෙකුද සමඟ නිකවැරටිය ප්‍රදේශයට කැඳවාගෙන යනවා. නිකවැරටියේ පාලු ස්ථානයක වෑන් රිය නවත්වා බොහෝ වෙලාවක් සිටිනවිට, “කීය වෙනකම් මෙතන ඉන්නවද?” යි චූලසිරි වෑන් රියේ සිටි සාජන්ට් කෙනෙකුගෙන් අසනවා. එවිට සාජන්ට්වරයා සිනාසුණු ආකාරය අනුව, තමන් මෙතනට ගෙන ආවේ තමන්ව ඝාතනය කිරීම වෙනුවෙන් යයි සැක සිතූ චූලසිරි, වැසිකිලි යාමට මෙන් අඟවා වෑන් රියෙන් බැස පළා යනවා.

ඉන් පසු කිසි දිනෙක කොබෙයිගනේ පොලිසියේ රැකියාවට නොයන චූලසිරි 1987 නොවැම්බර් 12 ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාවට බැඳෙනවා. ඒ අතරේ ඔහු යුධ හමුදාවට එකතු වූ බව දැනගත්  සමරකෝන් වරින්වර යුධ හමුදා කඳවුරුවලට දුරකථන ඇමතුම් දෙමින් චූලසිරි පිළිබඳව විමසනවා.

මේ කාලය වනවිට අජිත් සමරකෝන්, වාලච්චිනේ වැලිකන්ද පොලිසියට මාරුවීමක් ලබනවා. නිලන්තගේ ඝාතනයෙන් මාස හයක් ගතවනවිට විවාහ වූ සමරකෝන්ට ඒ වනවිට දරුවෙකුද සිටිනවා.

තවත් සාක්ෂි



නිලන්තිගේ මරණය වූ ස්ථානයේ තිබී හමුවූ අස්ථි කොටස් සහ සුරය පිළිබඳව විමසෙනවා. එතකොට විත්තිය කියා සිටින්නේ, මෙය බොරු සාක්ෂියක් කියලයි. මෙහිදී විත්තියේ තර්කවලට පිළිතුරු දෙමින් රජයේ අධිනීතීඥ සරත් ජයමාන්න මහත්තයා, මේ සුරය ඇයගේම බවත්, බොරුවක් කරන්න ඕන වුණා නම්, නම් මෙයට ඇයගේ නම, වේලපත්කඩ තොරතුරු ආදියත් ඇතුළත් කර හැකි ව තිබුණු බවත් කියා සිටිනවා.

එසේම මේ හමුවුණු අස්ථි කොටස්, මහාචාර්ය ජීන් පෙරේරා අධ්‍යයනය කිරීමෙන් පසුව, ඒවා වයස අවුරුදු 25 කට අඩු කාන්තාවකගේ බව සනාථ කරනවා.

නඩු විභාගයේදී, නිලන්ති වෙනුවෙන් අජිත් සමරකෝන්ට ලිපි ලියූ ගුණවතීත් සාක්ෂි දෙනවා.

නිලන්තිව කොබෙයිගනේ පොලිස් ස්ථානාධිපති විසින් පොලිසියට අයත් ජීප් රියක නංවාගෙන යනු දුටු ගම්වැසියන් සාක්ෂි දෙනවා.

කිතගම හන්දිය ආසන්නයේ ජීවත්වූ මුතු මැණිකා සාක්ෂි දෙමින් 1989 ඔක්තෝබර් 25 රාත්‍රී 8 සිට ගුවන් විදුලියේ විකාශය වූ ධර්ම දේශනාවකට සවන් දෙමින් සිටියදී, කිතගම හන්දිය දෙසින් වෙඩි හඬක් ඇසුණු බවට සාක්ෂි දෙනවා.

කිතගම හන්දිය ආසන්නයේ ජීවත්වූ ජුසේ අප්පුහාමි සාක්ෂි දෙමින්, 1989 ඔක්තෝබර් 25 රාත්‍රී ධර්ම දේශනාවකට සවන් දෙමින් සිටියදී, වෙඩි හඬ ඇසුණු බවත්, ඉන් ටික වේලාවකට පසු මිදුලට බැස බැලූ විට ඇමටන් වතුයායට දෙසින් ගින්නක් දුටු බවටත් සාක්ෂි දෙනවා.

එකල ගුවන් විදුලි සේවයෙන් බණ ප්‍රචාරය වෙන්නේ සතියකට වතාවක් බදාදා දිනක වීම නිසා, මේ අයට ඉතා හොඳින් දිනා සහ වෙලාව මතක තිබෙනවා. ඔක්තෝම්බර් මස අවසාන සතියේ බණ ප්‍රචාරය වෙන්නේ මේ ඝාතනය සිදුවුණු බඳාදා රෑ අටට. ඒ අනුව, මේ ගම්වැසියන්ගේ සාක්ෂියේ සටහන් වෙලාව නිවැරදි බව සනාථ වෙනවා.

තවත් සාක්ෂිකරුවෙකු වූ ගුණදාස – අදාල දිනයේ සිය නිවසේ දොරට යටින් ගින්නක සේයාව දුටු බවත්, අසල්වැසි රාජපක්ෂ සමඟ ඒ දෙසට ගොස් බලන විට ගැහැණු සිරුරක් දැවෙමින් තිබූ බවත් පවසනවා.

තීන්දුව ලැබෙයි

මේ අතර විත්තිකරුට විත්ති කූඩුවේ සිට ප්‍රකාශයක් කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙනවා. අජිත් සමරකෝන් ඒ මොහොතේ පවසන්නේ මෙවන් කතාවක් ” මම ඒකාලේ ඕ.අයි.සී. මට මේ පළාතේ ලොකු බලයක් තිබුණා. එහෙව් මම කෙක්කෙන් පොල් කඩන මේ මනුස්සයාගේ දුවත් එක්ක ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇතිකර ගනියිද? මේක අමූලික බොරුවක්..”

අජිත් සමරකෝන්ගේ එම ප්‍රකාශයට රජයේ අධිනීතීඥ සරත් ජයමාන්න පිළිතුරු දෙමින්, “මේ තරුණියට ඔබ ලියූ බව කියන ලිපිවල ඇති අත් අකුරු, ඔබේ ම බව පරීක්ෂණවලින් ඔප්පු වුණා. එමෙන් ම ඔබ ඇය සමඟ එහෙ මෙහෙ යන බව ඇගේ පියා ද ඇතුළුව බොහෝ දෙනා දැක තිබෙනවා. ඔබ නිලන්ති සමඟ සම්බන්ධය පටන් ගන්නේ ඇය ‘කෙක්කෙන් පොල් කඩන ඩිංගිරිගේ දුව’ බව දැනගෙනයි. පසුව දරුවෙක් ලැබන්න ඉන්න බව දැන දැන ඇය මරා පිළිස්සුවා. සාලිය අශෝකමාලා, රොමියෝ ජූලියට් වැනි ප්‍රේම කතා තිබ්බ ලෝකයක, ඔබ නිලන්ති එක්ක ප්‍රේම සම්බන්ධයක් පටන්ගත්ත කියන එක අදහන්න බැරි දෙයක් නෙමේ… ” යි පවසනවා.


සියලු සාක්ෂි සලකා බැලූ කුරුණෑගල මහාධිකරණය, 1997 මාර්තු 10 වැනිදා, දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 296 වගන්තිය යටතේ අජිත් දේවප්‍රිය සමරකෝන්, මනනාලගේ මාලනී නොහොත් නිලන්ති ඝාතනයට වරදකරු බව තීන්දු කොට මරණ දණ්ඩනය නියම කරනවා.

මෙම තීන්දුවට එරෙහිව අජිත් සමරකෝන් අභියාචනාධිකරණයට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කරනවා. ඒ චූලසිරිගේ සාක්ෂිය පිළිගත නො හැකි බව පවසමින්. අභියාචානාධිකරණ විනිසුරු එෆ්.එන් ඩී ජයසූරිය හා පි.එච්.කේ කුලතිලක යන විනිසුරුවරු යටතේ මහාධිකරණ තීන්දුව යළි සලකා බැලෙනවා. අභියාචනාධිකරණයේදී ඔහුගේ මරණ දඬුවම තහවුරු වනවා.


පසු විපරම

මාලනීගේ වයස්ගත මව්පියන් දැන් සැනසෙන්නේ ඔවුන්ගේ පුතාගේ (මාලනීගේ සහෝදරයාගේ) මිනිපිරිය හදාවඩා ගනිමින්.
පසුකාලීනව එමලින් මාතාව පුවත්පත් සාකච්ඡාවකදී මේ ගැන කියා තිබුණා. ඒ වනවිට ඒ මිනිපිරියට වයස අවුරුදු 17 ක්.

ඩිංගිරියා සහ එමලින්

“…මේ මගේ මිණිබිරිය මහත්තයො. මෙයත් කොබෙයිගනේ ඉස්කෝලෙ ඉගෙන ගන්නෙ. දැන් අවුරුදු 17 යි. මගේ ලොකු පුතාගෙ දැරිවි. මං මාස තුනේ ඉඳලා හදන්නෙ. අපි දෙන්නා මේ නඩුවට ඇවිදිනකොට නිතර ක්ලාන්ත වෙලා වැටුණා. මට මානසික රෝගයක් හැදෙන්ඩත් ආවා. පස්සෙ පුතා කැමැත්තෙන් දරුවා දුන්නා අපට. මෙයත් නැත්නම් අපට පිස්සු වැටෙනවාම තමයි. මේ රත්තරං කෙල්ලගෙ මුහුණ බලලා මං දැන් ජීවත්වෙන්නෙ…”

මේ වනවිටත් අජිත් සමරකෝන් මහර බන්ධනාගාරයේ ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවම් විඳිමින් සිටිනවා.

පසුකාලයේ මාධ්‍යවේදියෙකු විසින් ඔහු සමඟ කතා කිරීමට ගත් උත්සාහය ඔහු විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ,   “මං දැන් අලුත් ජීවිතයක් ගත කරන්නේ. භාවනාවට නැඹුරුව යහපත් මාර්ගයක ගමන් කරනවා. ඒ නිසා යටගිය අතීතයේ අහුමුළු ගැන කතා කරන්න කැමැති නැහැ..” යි පවසමින්.


විශේෂ ස්තුතිය :
සිළුමිණ
දිනමිණ
ලංකාදීප

පද්මිණී කුලරත්න ඝාතනය – නොවිසඳුණු සමුගැනීම

ගාලු කොටුවේ රැම්පාට් හෝටලය සංචාරක ආකර්ෂණය ඉතාම ඉහළින් දිනාගත් තැනක්. මේ හෝටලයේ පළවෙනි මහලේ කෙළවරේම කාමරයක, අද අපි මේ කියන කතාවේ ප්‍රධාන සිදුවීමට පාදක වනවා.

මේ සිදුවීම සිදුවන්නේ 1967 දී.

ඒ කාලයේ මේ ස්ථානය ගෙදරක්.  ගෙදර නම, සමුද්‍රසිරි.

පරම්පරා සල්ලිකාරයෝ

1505 දී ලංකාවට ආව පෘතුගීසීන් ගාලු නගරය ආශ්‍රිතව අලංකාර කොටුවක් නිර්මාණය කළා. ඉන් අනතුරුව ලංකාවට පැමිණි ලන්දේසීන් ගාලු කොටුව නවීකරණය කර එයට තවත් අංග එකතු කළා. 19 වන සියවසේ අවසානය වන විට ගාලු කොටුවේ ජීවත් වුණ බහුතරය ධනවත් සිංහල පවුල්.  මේ එක නිවසක, ඒ කාලයේ ප්‍රදේශයේ  ප්‍රසිද්ධ වෛද්‍යවරයෙකු වුණු කුලරත්නත්, ඔහුගේ බිරිඳ ලොරාත් ජීවත් වුණා.

මුහුදු තීරයට මුහුණලා, පැරණි ලන්දේසි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අනුව ඉදිකර තිබුණු එම දෙමහල් නිවසේ නම “සමුද්‍රසිරි”

ඩේමන් ගාමිණී කුලරත්න

කුලරත්න වෛද්‍යවරයාට සහ ඔහුගේ බිරිඳට ඩේමන් ගාමිණී කුලරත්න නමින් පුතෙක් සිටියා. ඉගනීමට ඉතාමත් දක්ෂ වුණු ඩේමන්, සිය පියා අනුව යමින්  වෛද්‍යවරයෙකු බවට පත් වුණා.

වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් අවධියේ දී කැකිරාව, අනුරාධපුරය වැනි ප්‍රදේශවල සේවය කළ ඩේමන් කුලරත්න වෛද්‍යවරයා පසුව සිය ගම් පළාත වුණු ගාල්ලට පැමිණියා. කොහොමත් මිල මුදල් තිබුණු පවුලකට අයත් ඩේමන්, ගාල්ලේ ජනතාව අතර ජනප්‍රියත්වයට පත්වීමත් සමඟ තව තවත් ධනවත් වුණා. 

ඔහුගේ අතිශය කාර්යබහුල ජීවිතය නිසා විවාහයට සුදුසු සහකාරියක් සොයාගැනීමට අවස්ථාවක් තිබුණේ නැහැ. තම පුත්‍රයාට – පවුලට ගැළපෙන තැනකින් කටයුත්තක් සෙවීම මව වූ ලෝරාට භාර වුණා. සිය මවට ඉතාම යටහත් සහ කීකරු පුතෙකු වූ ඩේමන්, මව ගෙනෙන ඕනෑම විවාහ යෝජනාවකට කැමැති බව දන්වා සිටියා.

ඩේමන්ට මනාලියක්

කළුතර විසූ ධනවතෙකු වුණු සී. ඊ. පෙරේරාට සිටි බාලම දියණිය වුණු සුසිලා පද්මිණී පෙරේරා, ඉතාම රූමත් තරුණියක්.  ශුද්ධ වූ පවුලේ කන්‍යාරාමයෙන් සහ කොළඹ බෞද්ධ කාන්තා විදුහලෙන් සිප් සතර හදාරා තිබූ ඇයව ඩේමන් ගාමිණී කුලරත්නට යෝජනා වෙනවා. ඒ අනුව1947 වසරේ සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා ඩේමන් සහ පද්මිණී අතර විවාහය සිදු වුණා. විවාහ වුණු අවස්ථාවේ තරුණියගේ පියා දෑවැද්ද ලෙස රුපියල් 25000ක මුදලක්, කළුතරින් නිවාස 2ක්, ඇහැලියගොඩින් රබර් අක්කර 50ක්, සහ ඇඹිලිපිටියෙන් මැණික් ඉඩමක් මනාල පාර්ශවයට ලබා දුන් සඳහන්.

පළමු දරුවා ලැබෙන කාලය වනවිට ඔවුන් දෙදෙනා ඉතා ප්‍රීතිමත් සහ ප්‍රේමණීය යුවලක් ව සිටියා.

වෛද්‍ය කුලරත්න සිය පශ්චාත් උපාධිය සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා ඇමරිකාවට යන්නේ මේ අතරයි. සිය සැමියා ඇමරිකාව බලා ගිය නිසා පද්මිණී තම දරුවා ද රැගෙන දෙමාපියන්ගේ නිවසට ගියා.

දෙවසරක් ඇමරිකාවේ ගතකර, තම පශ්චාත් උපාධිය සාර්ථකව නිමා කළ කුලරත්න ලංකාවට පැමිණි පසු, පද්මිණී යළිත් වරක් සමුද්‍රසිරි නිවසට ගියා.  මේ නිවසේ වෛද්‍යවරයාගේ මව වුණු ලෝරා මෙන්ම,  රොමියෙල්, බණ්ඩා, සොපියා, සිසිලින් යන මෙහෙකරුවන් ද වාසය කළා.

මේ අතරතුර කුලරත්න යුවලට තවත් දරුවන් තිදෙනෙකු ලැබුණා.

රූමත් හෙදියක් සහ කාර්යබහුල වෛද්‍යවරයෙක්

1960 දශකයේ වන විට කුලරත්න වෛද්‍යවරයා රජයේ සේවයෙන් ඉවත්වී පෞද්ගලික බෙහෙත් ශාලාවක් ආරම්භ කර තිබුණා. මුල් කාලයේ එතරම් රෝගීන් පිරිසක් එහි නො ආවත්,  වෛද්‍ය කුලරත්න රෝගීන්ට හොඳින් ප්‍රතිකාර කරන බවට කීර්තිය පැතිර යාමත් සමඟ බෙහෙත් ශාලාවට එන රෝගීන් ප්‍රමාණය වැඩිවුණා. එබැවින් බෙහෙත් ශාලාවේ සේවය කිරීම සඳහා කෙනෙකු සොයාගැනීමට පුවත්පත් දැන්වීමක් පළ කිරීමට වෛද්‍ය කුලරත්න කටයුතු කළා.

ආරියවතී නම් ඉතාමත් රූමත් තරුණිය වෛද්‍ය කුලරත්නගේ බෙහෙත් ශාලාවේ සේවයට පැමිණෙන්නේ  එලෙස පළ වුණු පුවත්පත් දැන්වීම හරහායි.

පද්මිණී –  ඩේමන් සහ ආරි

ආරියවතීගේ රූමත්කම නිසාම ඇයට වශී වුණු වෛද්‍ය කුලරත්න ටික කලකින්ම ඇය සමග ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ආරම්භ කළා. ඔහු ඇයට ‘ආරියා’ සහ ‘ආරී’ යනුවෙන් ආමන්ත්‍රණය කිරීමට ද පටන් ගත්තා. දිනක් පද්මිණී හදිසියේම බෙහෙත් ශාලාව වෙත යද්දී වෛද්‍ය කුලරත්න සහ ආරියවතී පමණට වඩා ළංවී සිටිනු දැකීමෙන් පද්මිණී මහත් කලකිරීමටත් කෝපයටත් පත්වුණා. “පවුල් කඩාකප්පල් කරන” කාන්තාවක් ලෙසට ආරියවතී හඳුන්වමින් පද්මිණී ඇයට බැණ වැදුණා.

එම සිද්ධියෙන් පසුව කුලරත්න යුවල අතර නිතරම ගැටුම් හටගන්නට වුණා.

 ගැටුම් ඇතිවුණු අවස්ථාවන්වල දී ඩේමන් කුලරත්නගේ මව, ආරියවතී වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම නිසා පද්මිණී තවත් කෝපයට පත්වුණා.

වෛද්‍යවරයාගේ රියදුරා වුණු රොමියෙල් මේ පවුලට ඉතා දැඩිව ආදරය කළ අයෙක්. මේ සිදුවීම්වලින් කම්පා වෙමින් සිටි ඔහු දිනක් ආරියවතීට බැණ වදිමින් පවසා තිබුණේ “මේ ලස්සන පවුල කඩා ඉහිරවන්නෙ නැතිව උඹ මෙහෙන් පලයන්” යයි පවසා තිබුණා.

ආරියවතී එම සිද්ධිය පිළිබඳව වෛද්‍යවරයාට පැවසීමත් සමග රොමියෙල්ට රැකියාව අහිමිවුණා.

පද්මිණීව කාමරයක සිර කරයි

මේ ගැටුම් දිනෙන් දින වැඩිවන විට ඇයට, මානසික රෝගයක් තිබෙන බව පවසා අංගොඩ යැවීමට වෛද්‍යවරයා උත්සහා කළා. නමුත් පද්මිණීගේ සොයුරිය එම අවස්ථාවේ පැමිණ ඇයව පෞද්ගලික වෛද්‍යවරයෙකු වෙත ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු, එම වෛද්‍යවරයා විසින් පද්මිණී තදබල හිත් වේදනාවකින් පෙළුණත් ඇයට මානසික ආබාධයක් නොමැති බවට වාර්තාවක් ලබා දුන් හෙයින් එය ව්‍යර්ථ වී ගියා.

එම සිදුවීමෙන් පසුව කුලරත්න යුවල අතර ඇතිවුණු ගැටුම් තවත් වැඩි වුණා. “මාව පිස්සු කියල පන්නගත්තම අරකිත් එක්ක ඉන්න පුළුවන්” කියමින් පද්මිණී නිතර කළහ කරන්නට වුණා. එවන් දිනක කුලරත්න යුවල අතර ඇතිවුණු ගැටුමක දී අශ්වයන්ට තලන කසය අතට ගත් වෛද්‍යවරයා ඉන් සිය බිරිඳට පහරදෙන්නට වුණා.

සිය මව වේදනාවෙන් කෑගසනු දුටු දරුවන්, පද්මිණීව බේරාගෙන තිබුණා.

මේ සිද්ධියෙන් පසුව සිය බිරිඳව උඩුමහලේ කාමරයක සිර කළ වෛද්‍ය කුලරත්න, ඇයට පහත තට්ටුවේ සිට කෑමබීම යැව්වේ ලණුවක ගැටගැසූ වේවැල් කූඩයක් හරහා යි.

වෙන්වීමේ තැතක් 

සිය බිරිඳව කාමරයක සිරකර, තනිකඩයෙකු සේ  විනෝදකාමී දිවියක් ගතකළ වෛද්‍ය කුලරත්න අසුපිටින් වැටීම නිසා අනතුරක් වී රෝහල්ගත කළා. දින ගණනාවක් රෝහලේ සිට නිවසට පැමිණි වෛද්‍යවරයා කිහිලිකරුවලින් ගමන් කරන ආකාරය උඩු මහලේ කාමරයක සිටි පද්මිණීගේ නෙතට හසුවුණා. එම අවස්ථාවේ ඇය වෛද්‍යවරයාට ශාප කරමින් බැන වැදීම නිසා විශාල ගැටුමක් ඇතිවුණා. මේ ගැටුම සිදුවන විට ලෝරා ද ඊට මැදිහත්ව සිය පුත්‍රයාගේ පැත්ත ගැනීමට ක්‍රියා කළා.

එම ගැටුමේ අවසන් ප්‍රතිඵලය වුණේ රුපියල් 50,000ක මුදලක් ලබා දී බිරිඳගෙන් වෙන්වීමට වෛද්‍යවරයා සහ ඔහුගේ මව තීරණය කිරීම යි. නමුත් පද්මිණී එයට එකඟ වුණේ නැහැ.

පද්මිණී දික්කසාදයට අකමැතිවීම නිසා වෛද්‍ය කුලරත්න සහ ලෝරා දැඩි කෝපයට පත්වුණා.

පද්මිණී කුලරත්න මියයයි

 1967 වසරේ අප්‍රේල් 9 වැනිදා දහවලේ සුපුරුදු පරිදි පද්මිණීට වේවැල් කූඩයෙන් ආහාර එවනු ලැබුවා. එම ආහාර අනුභව කළ පද්මිණීට නොනවත්වාම වමනය සහ පාචනය ඇතිවන්නට වුණා.

දරාගන්නට බැරි උදර වේදනාව නිසා පද්මිණී සිය සොයුරියට දුරකථනයෙන් කතා කරමින් උදව් ඉල්ලා සිටියා.නිවසේ සිටි මෙහෙකරුවන් එම අවස්ථාවේ දී වෛද්‍ය කුලරත්නට දුරකථනයෙන් කතාකර සිද්ධිය දැනුම් දුන්නත් ඔහු ඒ ගැන තැකීමක් කළේ නැහැ.

 පද්මිණීගේ සොයුරිය නිවසට පැමිණෙන විට පද්මිණී  සදහටම දෙනෙත් පියාගන තිබුණා.

ඝාතන සැකය

සිද්ධිය පිළිබඳව වාර්තා වීමෙන් පසුව ගාල්ල පොලිසියේ නිලධාරීන් සමුද්‍රසිරියට පැමිණියා.

නිවසේ ඉතිරිව තිබූ දිවා ආහාරත්,  පද්මිණී ආහාරගත් පිඟාන සහ වමනය කොටස් පරීක්ෂාවට ලක් කළා.

 මළ සිරුර පිළිබඳව පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයේදී හෙළිවුණේ, හුස්ම හිරවීම සහ ආමාශය දැඩි ලෙස හානියට පත්වීම හේතුවෙන් පද්මිණීගේ මරණය සිදුව ඇති බව යි. දිගින් දිගටම සිදුකරන ලද පරීක්ෂණවලින්, පද්මිණී කුලරත්නගේ ශරීරයේ පොටෑසියම් ආසනේට් විෂ තිබූ බව හෙළිවුණා.

ඒ සමඟම සමුද්‍රසිරිය මෙන්ම ඩේමන් කුලරත්නගේ බෙහෙත් ශාලවත් පරීක්ෂාවට ලක්වුණා.

වෛද්‍ය කුලරත්න ළඟ තිබී පොටෑසියම් ආසනික් බෝතල් 2ක් හමුවීම හේතුවෙන් වෛද්‍යවරයා, ඔහුගේ මව, සහ මෙහෙකාරියන් දෙදෙනා අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවා.

බිලිං අච්චාරුව

පද්මිණී මියගිය දා දහවලේ, ඇයට ලබාදුන් බත් පතෙහි බිලිං අච්චාරුවක්ද තිබුණා.

ඇයට විෂ ශරීර ගතවන්නට ඇත්තේ මේ බිලිං අච්චාරුව හරහා බවට සැකයක් ඇතිවුණා.

එය ලබා දී තිබුණේ සොපියා විසින්.

1967 අප්‍රේල් 29 වැනිදා නඩුව ඇසූ අවස්ථාවේ දී කිසිදු චෝදනාවක් නොමැතිවීම නිසා සිසිලියාට නිදහස ලැබුණා.

පළමු විත්තිකරු ලෙස ඩේමන් ගාමිණී කුලරත්න, දෙවන විත්තිකරු ලෙස ලෝරා කුලරත්න, තෙවන විත්තිකරු ලෙස මෙහෙකාරිය සොපියා ලෙසින් ඉතිරි තිදෙනාට එරෙහිව මිනීමැරුම් චෝදනා ගොනු කරමින් නඩුව ඉදිරියට පවත්වාගෙන ගියා.

විත්තිකරුවන්ට නිදහස

විත්තිකරුවන් තිදෙනා වෙනුවෙන් කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, සුනිල් රොද්‍රිගෝ, ෂන්මුගනාදන්, රාජා ගුණරත්න වැනි දක්ෂ නීතිඥවරුන් පෙනී සිටියා.

 ජූරියේ අවසන් තීරණයට අනුව විත්තිකරුවන් තිදෙනාට මරණ දඬුවම හිමිවුණා.

කෙසේ නමුත් විත්තිකරුවන් තිදෙනාගේ නීතිඥයන් මරණ දඬුවමට එරෙහිව අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළා. විත්තියේ නීතිඥයන් ඉදිරිපත් කළ තාර්කික කරුණු සලකා බැලූ අධිකරණය විත්තිකරුවන් තිදෙනාට නිදහස ලබාදීමට තීරණය කළා.

මියගිය පද්මිණී කුලරත්නගේ මරණයට හේතුව විෂ ශරීරගත වීම වුවත්, ඇයට ඇත්තටම වහ දුන්නා ද  එසේ නැතිනම් පීඩනය දරාගත නොහැකිව ඇය වස ශරීරගත කරගෙන සියදිවි හානිකරගත්තා ද යන සැකය අදටත් නො විසඳී තිබෙනවා.

ටෙලි නාට්යයකට නැගෙයි

දයානන්ද ජයවර්ධනයන් විසින් 90 දශකයේ ටෙලිනාට්‍ය ක් ලෙස මේ සිදුවීම ප්‍රතිනිර්මාණය කරා. ඒ හිම ගිරි අරණ නමින්.

ඒ ටෙලිනාට්‍ය අවසානයේදීනම්,   පද්මිණීගෙ දුව පසුව ඒ ඇත්ත එළිකරවාගන්නවා …

අම්මා සහ දුවගේ තරුණ කාලය රඟපෑවේ ප්‍රවීන නිළියක් වන  ගීත කාන්ති ජයකොඩි මහත්මියයි .

නැන්දම්මා ලෙස  චිත්‍රා වාකිෂ්ඨ මහත්මිය රගපෑවා.

ඇගේ රංගනය කෙතරම් තාත්වික වූවාද කියතොත් ඇයට සමහර මිනිසුන් පාරේ යන විට ගල් ගැසූ බවද,  පසු කාලීනව චිත්‍රා වාකිෂ්ඨ මහත්මිය පුවත්පතකට කියා තිබුණා.

බිත්ති කඩදාසිය

Creepy-Drawings

(Image – internet)

Day 01 – දහවල

“And this is my favorite room…” ශානිකා දෑතින්, දෙ ජනෙල් පියන් විවර කරමින් කීවා ය. මෙතෙක් වේලා අන්ධකාරයෙන් පිරී තිබුණු කාමරය දිවා හිරු රැසින් ඒකාලෝක විය. ජනේලයෙන් එපිට, සඳලුතලයකි. ඉන් ඔබ්බේ ඈතින් ඈතට විහිදෙන, මිහිදුමෙන් ගැවසි අන්ධකාර කඳු මුදුන් ය.

“මෙතන තමා මම හොටෙල් එකේ උඩ තට්ටුවේ ලිවින් ස්පේස් එක දාන්න හිතන් ඉන්නේ…මට සර්බියාවේ කැලෑවකට ගිය ට්‍රිප් එකක් මතක් වෙනවා මේ සීනරි එක දකිනකොට” ඈ කීවේ ඇය පිටුපසින් කාමරයට පැමිණි බ්‍රෝකර් ලලිත්ට ය.
ඔහු දින කිහිපයක් මෙහි නැවතී ඇයට මේ කටයුතු එකලාසයක් කිරීමට උදව් කිරීමට නියමිත ය.

මේ සුවිශාල කාමරයත්, නිවසේ අනෙක් සෑම කාමරයක්ම වාගේ – ඇතැම් විට ඊටත් වඩා කාලය විසින් ජරාජීර්ණ කර තිබුණි. පරණ ඇඳකුත්, ඒ මත දමා තිබූ දෙකට නැමූ ගුදිරියකුත් හැරෙන්නට කාමරය ගෘහ භාණ්ඩවලින් සිස් ය. බිත්තිවල කොන්වල දියසෙවල බැඳිලා ය. කිසිදු අලංකාරයක් නොවූ අලංකරණ කඩදාසියකින්වත් සරසා තිබුණේ කබල් ඇඳ සමීපයේ වූ බිත්තිය පමණි.

” මේ ඇඳ අයින් වෙනවා, අර දොරත් ගලවන්න ඕන, එතකොට…මේ වෝල් පේපර් එක.. ” ශානිකා බිත්තිය සමීපයට ගියා ය. අලංකරණ කඩදාසියේ එක් තැනක් ඇස් මට්ටමෙන් ඉරි එල්ලෙමින් තිබුණි. ඊට යටින් වූ බිත්තියෙහි යමක් කුරුටු ගා ඇත. ඈ ඇඟිලි තුඩින් අල්ලා කඩදාසිය තවත් පහළට ඉරුවා ය.  “මුත්තු 12-05-94” එහි ලියා තිබුණි.

“this wallpaper must go too!”

——————————————————————————————————————————-

Day 02 – දහවල

ශානිකා පිහි තලයකින් කාමරයේ බිම අල්ලි වශයෙන් වැටී තිබූ පැල්ලම් සූරමින් සිටින්නී ය.  කිළිටි මෙට්ටය එළියට ඔසවාගෙන ගිය ලලිත් කාමරයේ ඇඳ කොටස් කරමින් සිටියේ ය.

“ඇඳ එක පාරම හෝදලා දාන්න ලලිත්… මට මගෙ මෙට්‍රස් එක දාන් ඕකෙම නිදියන්න පුළුවන්..බිම නිදියනකොට කොන්ද රිදෙනවා මාර විදිහට…”

ලලිත් ඇඳේ කොටස් කිහිපයක් කරට ගත්තේ ය. ඒ ඇඳ සිතුවාට වඩා බර ය. ඔහු කොටස් කිහිපයක් යළි බිම තබා ඇඳේ රාමුව කරට ගත්තේ ය. ඔහු  කාමරයෙන් පිටවත්ම “ටකස්” හඬින් යමක් බිම වැටෙනු ඇසිණි.

ශානිකා උන් තැනින් නැගිට එය අහුලා ගත්තා ය.

ඒ පිහි තලයකි. මළ බැඳුණු එහි කළු, ඝන පැල්ලම් කිහිපයක් විය. ඈ එය ඒ මේ අත හරවා බැලුවා ය. තලය තවමත් උල් ය.

” ඕක කොහෙද තිබුණේ..?”

යළිත් කාමරයට ආ ලලිත් ඇසුවේ ය.

“ලලිත් ඇඳ අරගෙන යනකොට වැටුණා.. ”

“මේක ඉස්සර හරක් බිස්නස් එකට පාවිච්චි කළ එකක්ද දන්නේ නෑ මිස්…” ලලිත් කීවේ ඇඳේ ඉතිරි කොටස් ඔසවමිනි.

තිගැස්සුණු ශානිකා අතින් පිහි තලය අතහැරිනි.

“මිස් බය වුණාද? මම නිකමට කිව්වේ. ඕක ඒවට ගන්න නැතුව ඇති මිස්.. අනික මස් බිස්නස් එක නැවතුනේ නිහාල් මහත්තයට පිස්සු හැදෙන්නත් කළින්..”

“ඇත්තටම නිහාල් ප්‍රනාන්දුට මොකද වුණේ?” ශානිකා ඇසුවා ය. ලලිත් ඇඳේ කොටස් යළිත් බිම තැබුවේ ය.

“මිනිහගෙ දෙවෙනි නෝනා වත්තේ වැඩ කරන එකෙක්ගෙ පුතෙක් එක්ක පැනල ගියා. ඌ ඔය විශ්ව විද්‍යාලේ එහෙම ගිය එකෙක්. මාලනී නෝනා නිහාල් මහත්තයට වඩා සෑහෙන බාලයි. මිනිහ නෝනව සැක කරන්න ගත්ත හරියට. කොයි වෙලාවෙත් හම ගහන්න ඕනය කියල වේවලකුත් අරගෙන මාලනී නෝනට ගගහ වත්ත වටේ පන්නනව. කොහොම හරි මාලනී නෝනා ගියා. ඕකෙන් කාලෙකට පස්සේ මිනිහට පිස්සු හැදුණා.
වත්තේ වැට පනින මිනිස්සුන්වත් “හම ගහන්න” ඕන කිය කිය පන්නන්න ගත්ත.
ඒ වෙද්දි ළමයි හිටියේ එංගලන්තේ. මිනිහට පිස්සු කියල දැනගත්තම මිනිහව එහෙ ගෙනිච්ච ලොකු පුතා. එහෙදි නිහාල් ප්‍රනාන්දු මළාට පස්සේ තමා ගේ විකුණලා දෙන්නයි කියල මට කිව්වේ.. ඉතින් නෝනා ගේ ගත්ත හෝටලේ හදන්න..

මස් බිස්නස් එක නැවතුනේ මාලනී නෝනත් ඉන්න කාලෙමයි. හපෝ දැන් කොයි කාලයක්ද?”

——————————————————————————————————————————-

Day 03 – දහවල 

නිවසට තරමක් ඈතින් වසා දැමූ තනි තට්ටුවේ ගොඩනැගිල්ලකි. ඒ පිටුපස ප්‍රපාතයකි. ශානිකාත් ලලිතුත් මේ සිටින්නේ ඒ ගොඩනැගිල්ල පිරික්සමිනි. කලකට පෙර මේ ගොඩනැගිල්ල ප්‍රනාන්දු පවුලේ මස් ව්‍යාපාරය පිණිස ගවයන් ඝාතනය කෙරුණු, මස් සකස් කෙරුණු ස්ථානයයි. දැන් එහි ජල ටැංකි සිස් ය. යන්ත්‍ර සූත්‍ර මළ බැඳිලා ය.

ශානිකා මේ සියල්ල නරඹමින් ගොඩනැගිල්ලේ අවසන් කෙලවර දක්වාම ඇවිද ගියා ය. පසුපස දොර අසළ විශාල බැරල් කිහිපයකි.

“මේ මොනවද ලලිත්?”

“මොනවහරි ඒ කාලේ මස් පදම් කරන්න ගත්තු කෙමිකල් එකක් වෙන්න ඇති මිස්. දැන් නරක් වෙලත් ඇති..”

ශානිකාත් ලලිතුත් ඉතා අසීරුවෙන් ඒ එක් බැරලයක් තල්ලු කරගෙන එළියට රැගෙන ගියෝ ය. ලලිත් යකඩ ඉන්නකින් එය විවෘත කළේ ය. ඒ හාම ඔවුන් දෙදෙනා දෙපසට දිව ගියේ දරාගත නො හැකි දුර්ඝන්ධය හේතුවෙනි.

“අම්මෝ.. පරණ මස්”

ඔවුන් විවෘත කළ බැරලය ද, අනෙක් විවෘත නොකළ බැරල් ද ප්‍රපාතය දෙසට පෙරළා දැමූහ.

ඒවා බෑවුම දිගේ රෝල් වෙමින් ගොස් නොපෙනී යනු ඔවුන් බලා සිටියහ.

——————————————————————————————————————————-

Day 04 – රාත්‍රිය

ශානිකා සිය ලැප්ටොප් පරිගණක බිම තැබුවා ය. ඇය දැන් නිදන්නේ ලලිත් විසින් සෝදා පිරිසිදු කළ ඇඳට අලුත්  මෙට්ටයක් එලාගෙන ය. බිම තබා ඇති විදුලි පහනෙන් එතරම් ප්‍රබල නැති ලා කහ පැහැති ආලෝකයක් විසිරේ.

ඈ සිය ජංගම දුරකතනය ගෙන පෙම්වතාට පණිවුඩයක් යැවුවා ය.

“When are you coming? ”

“In another few days babe…”

“When?”

“Mmm.. Next Sunday?”

ශානිකා ජංගම දුරකථනය ඇඳේ පසෙකින් තබා බිත්තිය දෙසට හැරුණා ය. පළින් පළ පොතු ගැළවුණු බිත්ති කඩදාසිය කොනහන්න වූවා ය.  කලකිරීම සුසුමක් ලෙස පිටවිය. රංගනව දැකීමට තව දින දහයක්! තව දින දහයක්ම තනියෙම!!

ඈ බිත්ති කඩදාසියේ පදාසයක් නිය තුඩින් ඉරුවා ය.  කුරුටු ගෑ තවත් නමක් එහි මතු විය.

“රේඛා 12-08-94″  ඊට තරමක් පහළින් , ” ජයන්ත බල්ලා  11 -02 – 94″

ශානිකා ඇඳේ කෙලින් වී හිඳගත්තා ය. පදාස වශයෙන් බිත්ති කඩදාසිය ගලවන්නට වූවා ය. තවත් නම් සහ දින මතු විය. ඈ ඇඳ මත හිටගෙන තවදුරටත් බිත්ති කඩදාසිය ඉරමින් ගලවන්නට වූවා ය. විනාඩි කිහිපයකට පසු බිත්තිය සම්පූර්ණයෙන් නිරාවරණය වූයේ තවත් නම් සහ දින රාශියක් එහි කුරුටු ගා ඇති බව පෙන්වමිනි.

ඈ කල්පනාකාරී වූවා ය. ඉන්පසු සිය laptop පරිගණකය ගෙන මේ නම් එකිනෙක සෙවුම් යන්ත්‍රයේ සටහන් කරමින් සොයන්නට වූවා ය. වරින් වර බිත්තිය දෙස බලමින් ඈ එහි ලියා ඇති නම් සෙව්වා ය. බොහෝ නම් පිළිබඳව කිසිදු හෝඩුවාවක් එහි වූයේ නැත. එහෙත් නම් කිහිපයක් පිළිබඳව තොරතුරු එහි විය.

“වසර කිහිපයක් තිස්සේ නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කයේ සිදුවූ මේ අතුරුදන්වීම් පිළිබඳව…. වතුයායේ ජීවත් වූ 45 හැවිරිදි සෙල්වරාණි මාරිඅම්මන් නමැති තිදරු මවක්,..සුසිල් චන්ද්‍රපාල…  ”

” චන්ද්‍රන් මුත්තුට මොකද වුණේ? –  දොළොස් හැවිරිදි චන්ද්‍රන් මුත්තු අතුරුදන් වූයේ මෙයට වසර 12කට පෙර ය. පාසල් ගොස් නිවසට පැමිණීමෙන් පසුව සිය පවුලට අයත් ගවයෙකුට තණ කැවීමට ගිය ඔහු නැවත නො පැමිණි අතර අද දක්වාම….”

” ජයන්ත වික්‍රමාරච්චි උපාධිධරයෙකි…………පවසන්නේ ඔහු වතු හිමියෙකුගේ ලාබාල බිරිඳ සමඟ පළා ගිය බව ය. එහෙත් මව්පියෝ එය නො අදහති. ඔවුන් අදටත් සිය පුතු එතැයි බලා සිටින බව…”

බිත්තියේ නම් දහයක්.. පහළොවක්.. විස්සක්… එහෙත් අන්තර්ජාලයේ ඇත්තේ තොරතුරු කෙතරම් අල්පයක්ද?

ඊළඟට ශානිකාගේ ඇසට හසුවූයේ ඇඳේ ඉහ ඉද්දරටම වන්නට වූ නමකි.

““මාලනී (බැල්ලි) 08 -02 – 94””

මාලනී… මාලනී ප්‍රනාන්දු. නිහාල් දෙවනවර විවාහ වූ ඔහුට වඩා වයසින් බොහෝ ලාබාල ගැහැනිය මාලනී නොවේද? ඈ විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍යයෙකු හෝ එවන්නෙකු සමඟ පළා ගිය බව ලලිත් කීවා නොවේද?

ශානිකා රැයේ ඉතිරිය ගතකළේ කාමරයේ එහා මෙහා ඇවිදිමිනි.

——————————————————————————————————————————-

Day 05  – උදෑසන

වේගයෙන් ආ පොලිස් ජීප් රියක් වලව් මිදුලේ නවත්වනු ලැබිණි. පෝටිකෝව යට සිටි ශානිකා පෙරටු කරගෙන පොලිස් පරීක්ෂක  පඩිපෙළ නගින්නට වූයේ ය. ඔහු පිටුපසින් තවත් නිලධරුවෙක්.

පඩිපෙළ මැදක් වන්නට එල්ලූ ඡායාරූපයේ සිටියේ ගැමි පෙනුමකින් යුතු රූමත්  ගැහැනියකි. ඒ මාලනී බව ශානිකාට කියා තිබුණේ ලලිත් විසිනි.  ඒ ඡායාරූපයේ ගෙල හරහා දුඹුරු ඉරක් ඇඳී තිබුණේ  ලේ බීමෙන් අනතුරුව ඡායාරූපයේ වසා සිටි මදුරුවෙකු කවුරුන් විසින් හෝ එහිම තලන්නට ඇති ළකුණු පෙන්වමිනි.

පොලිස් පරීක්ෂකවරයා කාමරයට ඇතුළු විය. දැන් ඇඳ මදක් කාමරය දෙසට ඇද තිබුණි. ඔහු මොහොතක් බිත්තිය පුරා කුරුටු ගා තිබූ නම් දෙස බලා සිටියේ ය.

” මේ මිනිස්සු ගැන කිසිම  හෝඩුවාවක් ලැබිල තිබුණේ නෑ මිස් ශානිකා..මේ ඔක්කොම අතුරුදන් වුණු අය”

බිත්තියේ ඈත කෙළවරේ පොලොව ආසන්නයේ තවත් කඩදාසි කොටසක් ඉතිරි වී තිබුණි. පොලිස් පරීක්ෂකවරයා එතැන බිමට නැමී කඩදාසිය අතින් අල්ලා පරීක්ෂා කරන්නට වූයේ ය. ඇඟිලි තුඩින් කඩදාසිය කෙනහුවේ ය.

ඒ හාම ඔහු වේගයෙන් සිය අත පිටුපසට ඇදගත්තේ ය.  ඔහු ආපසු හැරී ශානිකා දෙස බලන විට ඔහුගේ මුහුණේ වූයේ සුදුමැලි රෝගී පෙනුමකි.

“කෝ මේ wallpaper එකේ ඉතුරු ටික?”

” ඒක අපි එළියට දැම්මා. පහළ ගරාජ් එකේ තියෙනවා. ඇයි ඉන්ස්පෙක්ටර්? ”

“This is human skin! මේ තියෙන්නේ මිනිස් හම්! “

“ජාති මිනිහ ජෝතිපාල!”

 

jeyapalanjothipala_large
Enter a caption

Image :- Comrade.lk

දෙවෙනි ලෝක යුද්දෙ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවට අනියුක්තව සේවය කළ මොරිස් ජයපාලන්, යුද්දෙ ඉවර වෙලා ලංකාවට ආවේ 1945 අන්තිමදී. හෙට්ටිආරච්චිගේ රෙජිනල්ඩ් ජෝතිපාල ඉපදුණේ 1936 දී. ජයපාලන් ලංකාවට එනකොට එයාගේ තරුණ කාලේ ගෙවෙන්න පටන් අරගෙන තිබුණේ. ඒ කාලේ වෙනකොට පස්සෙ කාලේ සිංදු කියල ජනප්‍රිය වෙන විදිහට දෛවය ලියවෙලා තිබ්බ ජෝතිපාලගෙත් ළමා කාලෙන් සෑහෙන කොටසක් ගෙවිලා. ජයපාලන් සම්බන්ධ මේ කතාව පටන් ගැනෙන්නෙ ජෝතිපාල සිංදු කියන කාලේ නිසා අපි අවුරුදු කීපයක් ඉස්සරහට යමු.

මොරිස් ජයපාලන් උස, මහත රතු හාදයෙක්. කොයි වෙලාවෙත් වත්කමේ හැටියට හැඩට ඇඳලා හිටියා. ජෝතිපාලට වඩා වයසෙන් වැඩි වුණාට මිනිහගෙ මූණත් සෑහෙන දුරට ජෝතිපාලගෙ වගේ. හිනාවෙන් මූණ පිරෙනකොට හීන් වෙන ඇස්, ජම්බු වගේ කම්මුල් එක්ක, මිනිහ ජෝතිපාලගේ ලොකු අයිය එහෙමත් නැත්නම් පොඩි මාමා වගේ එකක් කියන්න පුළුවන්කම තිබ්බ. හැබැයි ජයපාලන්ට සිංදු කීමේ හැකියාව නම් බිංදුවක්වත් තිබ්බේ නෑ. වත්තේ එවුන් “පාලන් අයිය ජෝති වගේමයි..” කියල කියන නිසාම, ජයපාලන්ගෙ පපුවේ අභිමානනීය ගායකයා වෙලා හිටියෙත් ජෝතිපාල. ජෝතිගේ ජෝතිමත් සින්දුත්, “ඕනම මනුස්සයෙක් එකක් කතා කරන, නිහතමානී ගායකයෙක් කියලත් අහල තිබ්බ නිසා එන්න එන්න ජෝතිට ජයපාලන්ගේ හිතේ ඉඩ ලොකු වෙලා පූජාසනයක් හැදෙන ගානටම ආවා. ජෝති කැලැන්ඩර්, ජෝති කමිස මේ ඔක්කොම ජයපාලන්, ඩොරීන්, කෙල්ලො දෙන්න හිටපු ලෑලි ගෙදර තිබුණා.
ආරච්චිවත්තේ හිටියේ අඩු ආදාම්ලාභීන්. හැබැයි සතියකට දෙතුන්වතාවක් බජව්වක් දාන එක, කොළඹ ගිහින් පිච්චර් බලන එක, ෂෝ බලන එක මේ අය අඩු කළේ නෑ. වත්තෙත් නිතරම බජව් තිබුණා. “ජෝති කට්” මිනිහ නිසා ජයපාලන්ට නිතරම වගේ වත්තේ බජව්වල ජෝති වෙන්න අරාධනාත් ලැබුණා.
” අද අපේ මේ සාජ්ජය වර්ණවත් කරන්නේ, ආරච්චිවත්තේ ජෝතිපාල හෙවත්, අපේ, පාලන් අයියා..” දෙකක් දාගෙන, ඒ වෙනකොටත් ටිකක් වැඩි වෙලා ඉන්න විලී, මිට කරපු අත මයික් එකක් වගේ තියාගෙන වැනි වැනී කියනවා.
ඉතින් අප්පුඩි සද්දේ මැද්දේ, දිළිසෙන කමිස, සිල්ක් කලිසම් ඇඳගෙන බෝතල් තියෙන මේසේ ළඟ වාඩිවෙලා ඉන්න ජයපාලන් නැගිටිනවා. සාජ්ජේ කිව්වට ස්ටේජ් නෑ. පෙරළිච්ච ලයිට් කණුවකට පස් හේත්තුවෙලා හැදිච්චි කණ්ඩියක් තියෙන්නේ. ඒකට නැගලා මිනිහා සිංදු කියන්න පටන්ගන්නවා. සිංදු කියනවා කිව්වේ, කියනවා විතරමයි. ගයන්නේ නෑ. තාලයක් එහෙම ගෑවිලාවත් නෑ. ඒත් ඒ සිංදු කියන්නේ ආරච්චිවත්තේ ජෝති. කමිසයක්වත් නැතුව බෝතල් මේසේ වටේ ඉන්න අයගෙන් “මේස තට්ටු” – “බෝතල් තට්ටු” සංගීතේ හම්බෙනවා. බාල අරක්කු බිබී, හරක් මස් කකා පාටිය ජයට නැගලා යනවා.
ජයපාලන් ජෝති ස්ටේජ් නගින ෂෝ එකක්වත් මිස් කළේ නැහැ. අතේ සල්ලි ඇතා නැතා ෂෝ බලන්න ආවා. ජෝතිපාල ඕන මනුස්සයෙක් එක්ක කතා කරන හොඳ මිනිහා කියල අහල තියෙන නිසා, ජෝතිපාල එක්ක කතා කරන්න කවදාහරි පුළුවන් වෙයි කියල ජයපාලන් හිතන් හිටියා. ෂෝ එකක සෙනඟ අස්සෙන් අහම්බෙන් හරි ජෝතිගේ අතක් අල්ලන්න, අඩුම ගානේ ජෝතිට ඇහෙන දුරින් ඉඳල “ජෝතීඊඊ…” ගාල කෑගහන්න ඉඩ ලැබෙයි කියල මිනිහ බලන් හිටිය. ඒත් ජෝතිගේ හුළඟ වදින කිට්ටුවකටවත් යන්න ජයපාලන්ට බැරි වුණා.

දවසක් ගිනි ගිනි දවාලේ, යාලුවෙක්ගෙන් ණය සල්ලි වගේකුත් අරගෙන ජයපාලන් මරදානේ බුහාරි එක ඉස්සරහින් පාර පනින්න බලාගෙන හිටියා. හරියට වාහන. ඒ අස්සෙ භූමිතෙල් කරත්තෙ. මයිනරයක් ජයපාලන්ගෙ ළඟින්ම ගිහින් ටිකක් ඉස්සරහින් නැවැත්තුවා. මයිනරේ ඉස්සරහ හිටියේ ගිනිකූරු කට් එකට රැවුල කපාපු සුදු මනුස්සයෙක්. ඊට වඩා උස මහත රතු මිනිහෙක් කඩයක් ඇතුලේ ඉඳන් හදිස්සියකින් වගේ ඇවිල්ල වාහනේ වාඩි වුණා. කාර් එකේ දොර වහනකොට කමිසේ කොනක් දොරට අහුවුණු නිසා ආයේ දොර ඇරලා වහන්න ඒ මනුස්සයට සිද්ධ වුණා. එතකොටයි ජයපාලන් ඒ මනුස්සය කවුද කියල හරියටම දැක්කේ. ජයපාලන්ගේ අත, කටයි පපුවයි අතරේ නතර වුණා. වාහනේ ඉස්සරහට ඇදෙනකොට, ඒ රතු උස මහත හාදය, වාහනේ කිට්ටුවෙන්ම හිටගෙන තමන් දිහා කට ඇරගෙන බලන් ඉන්න මනුස්සයට අත වනාගෙන ගියා.

ඒ තමා එච්. ආර්. ජෝතිපාල.!

දවස් ගානක් යනකම් ජයපාලන් හිටියේ අහසේ පා වෙවී. “මට ජෝතිව හම්බුණා..ජෝති මට අත වැනුවා!” කියල, දකින හම්බවෙන අඳුනන හැමෝටම කිව්වා. ඊට වඩා සූදානමෙන් හිටපු වෙලාවක ජෝතිව හමුවුනා නම් කියන දේවල් මිනිහා හිතෙන් ආයෙ ආයෙත් මවාගෙන බැලුවා. සමහරවිට ජෝතිම ඇවිල්ලා, “අයිසේ.. තමුසේ මම වගේමනෙ..” කියල කියන්නත් ඉඩ තිබුණා කියලත් වෙලාවකට මිනිහට හිතුණා. ඇත්තම එහෙම කියන්නත් ඉඩ තිබුණා. ජෝති කියන්නේ අන්න ඒ වගේ “ජාති මිනිහෙක්!” නෙ.

ජයපාලන් පඩි දාට ගෙදර එන්නෙ තෑගි පුරෝගෙන. ඉඳහිට දවසක ඒ එක්ක එයාටත් තෑග්ගක් ගැනෙනවා. හුඟක් වෙලාවට ඒක කමිසයක්. ටිකක් විතර “ලකයක්” තියෙන ජාතියේ කමිස තමයි ඉතින්. එහෙම දවසක ඩොරීන්ගෙ අයියගේ පුතා සුදත් එහෙ හිටියා. මාම කොළඹ ඉඳන් ඇවිල්ල මහන්සි නිවන අතරේ, සුදතුත් කාමරේට ඇවිල්ල ඇඳෙන් වාඩි වුණා. ඇඳේ පැත්තක තිබ්බ රත්තරන් පාට වැඩ දාපු නිල් කමිසෙ අතට අරන් බැලුවා.

“මම මට කමිසයක් ගත්තා.. “ජයපාලන් කිව්වා.

“මේක දවාලකට අඳින්න පුළුවන් එකක් නෙමේ…. ” සුදත් කිව්වේ කමිසේ ඇඟට දාල බලන ගමන්.

“කමක් නෑ.. මං ඕක රෑට අඳින්නම්… ” ජයපාලන් කිව්වා. මිනිහ බය වුණා සුදත් මේ කමිසේ ඉල්ලයි කියල. කොහොමත් ඒ කමිසේ ගැළපුණේ සුදත්ගෙ වයසට විතරයි. කෙට්ටු – පොඩි සුදත්ගේ ඇඟේ, මාමගෙ අලුත් කමිසේ එතිලා තිබුණේ ඇඳ රෙද්දකින් බීඩියක් එතුවා වගේ.
“අගේ ඇති කමිසේ..” ඩොරීන් කාමරේට එබුණා. “ඕක උඹට ලොකු වැඩියි නෙ..”

“මේක මාමගේ … ” සුදත් කමිසේ ගලවල ඇඳ උඩට දැම්මා. ” මේක අඳින්න පුළුවන් රෑට විතරයි..”
“ඉඳා.. මේ මිනිහ කොල්ලෙක් වෙන්න හදනවද…” ඩොරීන් ජයපාලන් දිහායි, ඇඳේ දිගාවෙලා තිබ්බ කමිසේ දිහායි මාරුවෙන් මාරුවට බැලුවා.

“අද හවස යාලුවෙකුගේ බජව්වක් තියෙනවා… මං ඕක අඳින්නේ ඒකට…” ඔන්න ඕකයි උත්තරේ.

ජීවිතේ ගෙවුණා. ජයපාලන්ගේ වගේම ජෝතිපාලගෙත්. ළමයි බමයි ලොකු වුණා. ජෝතිපාල රටේ ජනප්‍රියම ගායකයා වුණා. ජයපාලන් ඩොක් එකේ රස්සාවෙන් පැන්ෂන් ගියා. ටිකක් විතර අතමිට හිඟ වුණා. ෂෝ බලන්න උනන්දුව තිබ්බට සල්ලි කොයින්ද ඔය හැටි ඕවට යන්න..? ජෝතිපාලව දකින්න, කතාකරන්න තිබ්බ ආසාව විතරක් වයසට නොගිහින් තිබුණා. ජෝති ඉන්න පත්තර ගෙදර එකතු වුණා. මනුස්සගේ ආසාව ගැන ඩොරීන් දැනගෙන හිටියා. ඉස්සර වගේ කොළඹ යැවිලි නෑ ෂෝ බලන්න. පව්. ස්වල්ප බරක්ද දීග දෙන්න දූලම දෙන්නෙක් ඉන්නකොට.
ඩොරීන් ගෙ ලොකු අයියගේ නෝනගේ පවුලේ මඟුලකට ආරාධනා ලැබුණා. යමක් කමක් තියෙන පවුලක එකම දූ මනමාලි. ගෝල්ෆේස් හෝටලේ තිබ්බ මඟුල සෑහෙන පිරිසකට කියල තිබ්බ. මන්ත්‍රීල, ඕවයිසීල, ලොකු බිස්නස් කාරයෝ, රේන්ද මුදලාලිලා..තව කොච්චරක්ද… ජයපාලනුත්, හොඳට ඇඳපු ඩොරීන්වයි කෙල්ලෝ දෙන්නවයි ඉස්සර කරගෙන මඟුලට ආවා. ඩොරීන්, කෙල්ලොත් එක්ක නෑයෝ ගොඩේ ඉන්නකොට, ජයපාලන් පිරිමි ගොඩේ, බෝතල් මේසයක් ගාව.

ඒ අතරේ තමයි මඟුල් ජෝඩුව පුදුම කරන්න ගෙන්නපු අමුත්තා මඟුලට ආවේ.

ඒ තමයි එච්.ආර්. ජෝතිපාල!

මනමාලිගෙ පිය පාර්ශවේ දුරින් නෑ කෙනෙක්ගේ හිතවතෙක්ගෙ හිතවතෙක් වුණු ජෝතිව මඟුල් ගෙදරට ගෙන්නලා තිබ්බේ හිතවතාගේ ලොකුකම් පෙන්නනත් එක්ක තමයි. ඒත් මොකද ඉතිං. “ජෝතිපාලත් අපේ මඟුල් ගෙදර ආවා!” කියල පස්සේ කාලෙක කියන්න මතකයක් හරි මඟුල් ජෝඩුවට ඉතුරු වෙන එකම මදැයි.

ජෝති ආවේ කෑම මේසේ අරින්න පැයකට විතර කළින්. ජෝති ආවත් එක්ක මඟුල් ජෝඩුව නිකං හේදිලා ගියා වගේ එකක් වුණා. ඔක්කොම ජෝති වටේ වට වුණා. ” ජෝති ඇවිත්..” සුදත් ඇවිල්ල කිව්වම, පැත්තකට වෙලා බෝතල් හිස්කරමින්, පිරිමි ගොඩේ උන්නු ජයපාලන්ට උන් හිටි තැන් අමතක වුණා.

කාපු ගමන් සිංදුවක් කියල ජෝති යනවලු.

මඟුල් ශාලාව හිස්වෙලා වගේ තිබ්බ. සෙනඟ ඔක්කොම ජෝති වටේ! මඟුල් ජෝඩුව අත හැරලා ජෝති වටේ රැස්වුණු ආරාධිතයෝ ටිකක් එහෙ මෙහෙ වෙනකම් ඉඳල ජයපාලන් ජෝතිපාල ගාවටම ගියා. ජෝති හිටියේ බීම වීදුරුවක් හිස් කරමින්. “සර්….” ජයපාලන් කතා කළා. ජෝති වීදුරුව මේසේ උඩ තියල ජයපාලන් දිහා බැලුවා.
කියන්නේ මොනවද කියල හිතාගන්ඩ ජයපාලන්ට බැහැ. කවදහරි ජෝතිව හම්බුණොත් කියන්න කොයි තරම් නම් දේවල් තිබ්බද? කොයිතරම් නම් දේවල් අවුරුදු ගාණක් තිස්සේ පුරුදු වුණාද? ඒත් ඒ එකක්වත් මතක් වෙන්නේ නැත්තේ ඇයි?
“සර් සර්ව මං බුහාරි එක ගාවදි දැක්ක. සර් මට අත වනං ගියේ…. ” ජයපාලන් කියාගන්න තිබ්බ මහ ගොඩක් දේවල්වලින් එකක් කිව්වා. ජෝතිපාල, ඔලුව යන්තම් නවල කරුණාවෙන් හිනා වුණා.
“සර්….. ,මං ආසම ගායකයා සර්… ” තමන් තව අවුරුදු කීපෙකින් හිටීවි කියල අනුමාන කරන්න පුළුවන් මුහුණක් තිබ්බ මනුස්සය දිහා ජෝතිපාලත් ටිකක් උනන්දුවෙන් බැලුවා. මිනිහ ඇඳලා හිටියෙත් ඊට අවුරුදු කීපෙකට කළින් තමන් ෂෝවලට ඇඳපු ජාතියේ සූට් එකක් ය කියලත් ජෝතිට තේරුණා. ” සර්, මම මොරිස් ජයපාලන්.. සර් ජෝතිපාල – මම ජයපාලන්.. ජයපාලත් වගේ ටිකක්.. ” හිතට දහිරිය අරන් කියල දැම්මා. ඊළඟට කටින් පැන්නේ කියන්න හීනෙකින්වත් හිතපු දෙයක් නම් නෙමේ.. ” මං ආසයි සර්.. සර් ඉස්සරහ සර්ගේ සිංදුවක් කියන්ඩ… ”

ජෝතිපාල, ඉස්සරහට නැමිලා ජයපාලන්ගේ උරහිසට අතක් තිබ්බා. “මරුනෙ..”

ජයපාලන් සුටුස් ගාල වේදිකාවට නැග්ග. ඊට පස්සේ සංගීත කණ්ඩායමේ නායකයට රහසක් කිව්වා. සංගීතේ පටන්ගත්ත.

ජෝතිපාල, ජෝතිපාලගෙම සිංදුවක රසිකයෙකු බවටත්, ජයපාලන්, තමන්ගේ කැමතිම ගායක රසිකයා ඉදිරියේ ගායකයා බවටත් මොහොතකින් තැන් මාරු වුණා. ජයපාලන්, ජෝතිපාලගෙ “මේ ජීවනයේ..” සිංදුව, කතාවක් පවත්වනවට වඩා ටිකක් හොඳට ගායනා කළා. ඒ විනාඩි තුනකට වඩා ටිකක් වැඩි වෙලාවේ වනක්කු සිට්ටමනි මොරිස් ජයපාලන්, එච්. ආර්. ජෝතිපාල බවට මනසින් පත්වෙලා ජෝතිමය මොහොතක් අත්වින්දා. “කරන්ඩ බැරි මගුල්…” ඩොරීන්, කෙල්ලෝ දෙන්නත් එක්ක තරහින් කුටු කුටු ගෑවා. ජයපාලන් සිංදුව කියල ඉවර වෙලා ඇස් ඇරියම දැක්කෙ, මූණෙන් එකක් හිනාවෙලා බලන් ඉන්න ජෝතිපාලව. තක්බීර්වුණු මංගල සභාව ඊට පිටිපස්සේ. ඒත් ජයපාලන්ට පෙනුණේ ජෝතිගේ ප්‍රීතියෙන් පිරුණු හිනා මූණ විතරයි. ජෝතිපාල නැගිටලා අත්පුඩි ගැහුවා.
“මරුනේ මිස්ටර් මොරිස්..”

ජයපාලන් ස්ටේජ් එකෙන් බිමට පැන්නා. ජෝතිව බදාගෙන ඉඹගත්තා. එතකොටම කැමරාකාරයා ෆොටෝ එහෙකුත් ඇල්ලුවා. ජයපාලන් ජෝතිව බදාගෙන, ඉඹගෙන මොහොතක් ඉඳලා, මංගල ශාලාවෙන් එළියට දුවගෙන ඇවිල්ල මීගමුව බස් එහෙක එල්ලිලා ගෙදර ගියා.

” මට ඒ සන්තෝසේ මගේ ඇඳේ දිගාවෙලා විඳින්න ඕන වුණා බං..” තමන්වයි කෙල්ලොන්වයි මඟුල් ගෙදර තනියෙම දාල ආව කියල කේන්තියෙන් හිටපු ඩොරීන්ට ජයපාලන් කිව්වා. ඩොරීන්ගේ තරහ නිවිල අනුකම්පාවක් මතුවුණා. ඇඳුම් අහවර කරල ඉඟුරු යහමින් දාපු ප්ලේන්ටියක් හදාගෙන කාමරේට එනකොටත් ජයපාලන් වහලේ දිහා බලාගෙන තනියම හිනා වෙනවා. කියවනවා.

“මං කිව්වෙ.. ජාති මිනිහ ජෝතිපාල!”

ඊට මාස කීපෙකට පස්සේ ජයපාලන් හදිස්සියේ මැරුණා. ඒක හදිසි හර්දයාබධයක්. ඒක හැදුණේ අර ජෝති සම්බන්ධ ජාති මොහොතේ ප්‍රීතිය වියකෙන්න කළින් නිසාද කොහෙද මිනී පෙට්ට්යේ නිදාගෙන හිටපු ජයපාලන්ගෙ මූණේ බොහොම සන්තෝස හිනාවක් ඇඳිල තිබුණ. මිනී පෙට්ටියේ පැත්තකින් ජෝතිපාලයි ජයපාලනුයි බදාගෙන ඉන්න පින්තූරෙ තියල තිබ්බ කියලත් කියන්න පුළුවන් වුණා නම් මේ කතාවට මීට වඩා ජෝතිමත් අවසානයක් දෙන්න තිබ්බා. ඒත් ඇත්තටම ඒ වාගේ ජෝතිමත් මොහොතක් වින්දටත් පස්සේ, ආයේ කතන්දරවලට අමුතුවෙන් ජෝතිමත් මොහොතවල් හදන්නේ මොකටද?

තරු මැකෙන අහස

Screen Shot 2019-12-03 at 10.46.53 AM

1890 ජූලි 27  (දිනය උදා වී හෝරාවකට පමණ පසුව )

ඒක තරු පිරිච්ච අහසක්. චිත්‍රෙ වගේමයි.

වචනයෙන් කිව නොහැකි සාංකාසහගත ශෝකයක් සහ බරක් විනීගේ පපුවේ තිබුණා. ඒ හැරෙන්නට තව මොහොතකින් ඔහු කරගන්නා දෙයට නිශ්චිත හේතුවක් සෙවීමට ඔහු උත්සහ කළේ නැහැ. කොහොමටත් මිනිහෙක් මැරෙන්න තීරණය කළාට පස්සේ, ඒකෙ හේතු කතා කරලා වැඩක් නෑ. විනී තුවක්කු බටේ හදවතට ඉදිරියෙන් තද කරගෙන අහස දිහා බලන් හිටියා. තිරිඟු පුසුඹ සහ පින්නෙ තෙත් බැහැපු තණකොළ සුවඳ රැඳුණු ග්‍රීෂ්ම සහිත සුළඟක් හමාගෙන ගියා. ඔහු පපුව පිරෙන්න හුස්මක් ගත්තා. උණුසුම් සුවඳින් පපුව පිරුණා.

රිවොල්වරයේ කොකා තදවුණා.

ඔහු ගත් හුස්ම පිට කළා. ඒ පිට වුණු හුස්ම ශෝකය නිසා බරට දැනුණා.

රිවොල්වරයේ කොකා නිදහස් වුණා. ක්ෂණික, සුදු පැහැ වේදනාවක් – සාමකාමී හැඟීමක් එක්ක විනීව පිටුපසට තල්ලු වෙලා තිරිඟු යාය මැද්දේ පතබෑවුණා. විනීගෙ චිත්‍රෙට පණ ඇවිත්,  ඔහුගේම තවත් චිත්‍රයක පසුබිම වුණු තිරිඟු යායේ විනී වැතිරිලා ඉන්න ආකාරය බලාගෙන සිටියා. අහසත් – පොළොවත් දෙකම ඔහුගේ පින්සල් පහරින් පිරුණු කැන්වස.
අහසේ වූ තරු කෙමෙ කෙමෙන් දිය වෙමින් තිරිඟු යාය මතට පතිත වෙන්න පටන් ගත්තා.
ඔහුගේ ඇස් අන්ධකාර වුණා.

.

.

.

පැය කීපයකට පස්සේ…..

දැවෙන උණුසුමක් සමඟ විනී අවදි වුණා. රාත්‍රී අහසේ තාරුකා වෙනුවට, ඇස් පුළුස්සා අන්ධ කරන තරමේ දීප්තියක්! හිරු පායලා. ඔහු ඇස් වසාගත්තා. දැන් දැන් වියළෙමින් යන, එහෙත් මද තෙතක් රැඳුණු උණුසුම් තිරිඟු පත්‍ර දිගේ අතැඟිලි යවමින්, තමා මියගොස් නොමැති බව විනී තේරුම් ගත්තා. ඔහු දෙ වැලමිටට බර තබමින් නැගිටින්නට උත්සාහ කළා. පපුව දෙසින් දැනුණේ දැඩි බරක්.

ඔහු පපුව මත වූ කැටිති බවට පත් රුධිරය අතින් පිස දැමුවා. පසෙකින් වූ රිවෝල්වරය අහුලාගත්තා. වරක් දෙවරක් පැද්දෙමින් හිටගත් ඔහු, රාජකාරිය හරියට ඉටු නොකළ රිවෝල්වරය බඳ පටියේ රුවා ගත්තා.
වෙඩි තබාගැනීම සඳහා ඔහු තිරිඟු යායට ආවේ මධ්‍යම රාත්‍රියද පසු වූ පසුවයි. තවමත් ඉර මුදුන් වී නැති බව ඔහුට වැටහුණා. ගත වී ඇත්තේ පැය කිහිපයක් පමණයි.

ඔහු තිරිඟු යාය දිගේ ඉදිරියට ඇදුණා.


තියෝගේ දිනපොත

ජූලි 28 උදෑසන :-

විනී වෙඩි තිබාගෙන ඇති බවට ටෙලිග්‍රෑම් පණිවිඩයක් ලැබිලා පැය කිහිපයක් ගතවෙනකොට අබේර්ජ් රවෙව්වලට එන්න මට හැකිවුණා. හදවත පසාරු වෙන අන්දමට වෙඩි තියාගත් කෙනෙකු විදිහට කිව නොහැකි තරම් හොඳ තත්ත්වෙක ඔහු හිටියා. පැය කිහිපයකට කලින් වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනෙකු ඔහුට ප්‍රතිකාර කළ බවත්, ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු නොසිටි නිසා උණ්ඩය ඉවත් කිරීමට නොහැකි වූ බවත් මට පැවසුවේ ඔහුමයි. දැල්වූ දුම් පයිප්පය ඔහුගේ පසෙක වුණා.

කාලයකට පසු ඔහුගේ මුහුණ පවා හොඳයි.

පිටත සිටි වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනාගෙන්, ලාබාල යයි සිතිය හැකි වෛද්‍යවරයා වරින් වර කාමරයට ආවා. උණ්ඩය ඉවත් කිරීමට නොහැකි වූ බවත්, මෙතරම් දරුණු තුවාලයකින් පසුවත් ඔහු මේ ආකාරයෙන් සිටීම අදහාගත නො හැකි බවත්, හදවත් පේශියකට හැරුණු කොට අනෙකුත් අභ්‍යන්තර අවයවවලට තුවාල නොවීම වාසනාවක් බවත් ඔහු මා සමඟ පැවසුවා. විනී මෙලෙස වෙඩි තබාගැනීමට හේතුව ඔහු මගෙන් විමසුවත් ඒ කිසිවක් සාකච්චා කිරීමේ කැමැත්තක් මා තුළ තිබුණේ නැහැ.

ඇත්ත වශයෙන්ම එයට නිශ්චිත හේතුවක් මා දැන සිටියේත් නැහැ.

මා මේ සටහන ලියන මොහොතේ ඔහු ඉතා සනීපවත් පෙනුමෙන් යුතුව නින්දක පසුවනවා.


ජූලි 28 දහවල :-

මුළු නිවසම ඉතා දැඩි නිහඬතාවයක ගිලී තිබෙනවා. විනී විසින් අඳින ලද අසම්පූර්ණ සිතුවම් කිහිපයක් පහත මාලයේ මේසයක් මත ඔහේ දමා තිබුණා. ඉන් කිහිපයක්ම ඔහු විසින් අඳින ලද ජනප්‍රියම චිත්‍රය වූ “තරු පිරි අහස” හි විවිධ ස්වරූපයන්.

මේ පාලු නිවසේ කිරීමට කිසිවක් නැහැ. සටහන් ලියනු හැරුණුකොට.

පහත මාලයේ සේවිකාවක් තවත් කිසිවෙකුත් සමඟ යමක් පවසනු ඇසෙනවා. ඒ සංවාදයෙන් මට ඇසුණේ “උමතු සිත්තරා”, “කලබලයක්”, “පාන් සහ තේ..” වැනි වචන කිහිපයක් පමණයි.

විනී තවමත් තද නින්දේ.


ජූලි 28 සවස :-

විනී උණෙන් පෙළෙනවා. තුවාලයේ වේදනාව නිසා මෙලෙස උණ හැදෙන බවයි වෛද්‍යවරුන් පවසන්නේ. එහෙත් තුවාලයට විෂබීජයක් ගොස් තිබීම නිසා මෙලෙස ශරීර උෂ්ණත්වය ඉහළ ගොස් ඇති බවයි මගේ හැඟීම.

මිනිස් හැඟීම් ගැන යමක් වටහාගත හැකි වයසකට මා එළඹුණු දා පටන්ම, මා මගේ සහෝදරයාව දුටුවේ නොදන්නා ශෝකයක් පොරවාගෙන සිටින අයෙකු ලෙසටයි. ඒ ශෝකී වීමට මේ මේ යැයි කරුණු තිබූ නිසා නොවෙයි. “සමහර මිනිසුන් ශෝකී පොරෝන දවටාගත් අයයි..” වරක් ඔහු පැවසුවා. “ඉතින් ඒ පොරෝන ඉවත් කළා නම් ඔවුන් ප්‍රීතිමත්..” මම ඔහුට කීවා. එවිට ඔහු සිනාසුනා පමණයි. ඔහු වටා වෙලී තිබුණු “ශෝකයේ පොරෝනය” ඔහුගේ සමටද ආත්මයටද බද්ධ වී ඇති බව මට වැටහුණේ ඉන් බොහෝ කාලයකට පසුවයි. නිශ්චිත හේතුවක් නොමැතිව ඇතිවන මේ ශෝකය උමතුවක් හෝ වෙනත් අයුරකින් කියනවා නම් උමතු ශෝකයක් බව පිටස්තරයෙකුට සිතෙන්නට පුළුවන්කම තිබුණා. එහෙත් ඔහුට වඩාත්ම සමීප පුද්ගලයා ලෙස (මා විශ්වාස කරන අන්දමට) මට එය පෙනුණේ ඔහු – ඔහු වීමේ ස්වභාවය ඒ ශෝකය ලෙසටයි. (ඇත්තෙන් ම බොහොමයක් දෙනා ඔහු උමතුවෙන් බව විශ්වාස කළා. වරහන් හි බහා මා මෙය මෙහි සටහන් කරන මොහොතේත් මගේ සිතේ ඇතිවන්නේ ශුද්ධවන්තයෙකු පිළිබඳව අසත්‍ය අපචාර චෝදනාවක් තවත් අයෙකුට කියන්නෙකු තුළ ඇතිවන අන්දමේ පාපකාරී පසුබෑමක්. ඔහු සමඟ එකට වැඩ කළ අයෙකු සමඟ ඇතිවූ ආරවුලක් ඔහු අවසන් කළේ තමන්ගේම කන කපාගැනීමෙන්. එහෙත් ප්‍රතිවාදියා විසින් ඔහුට අනතුරක් කළ බවත්, ඔහුගේ ශෝකී සහ තමන්ටම වරද නැඹුරු කරගැනීමේ ස්වාභාවය නිසා ඔහු එහි වරද තමා පිට පටවාගත් බවත් මා විශ්වාස කරනවා. ඔහු උමතු යැයි තහවුරු වූ ස්වරූපයෙන් සමාජය ඔහුට සැළකීමට පටන්ගත්තේ මේ සිදුවීමෙන් පසුවයි.)

ප්‍රීතියද නිස්කලංකභාවයද කැටිවුණු නිර්මාණ බවට බොහෝ දෙනා අර්ථකථනය කළ ඔහුගේ චිත්‍රවල සැඟවුණු ශෝකී අඳුරක් ඇතිබව මට වැටහෙන්නේ දැන්. එය ආලෝකයක් කැටිවූ අඳුරක්.. මාමලේඩ් ජෑම්වල වාගේ මිහිරක් තැවරුණු තිත්තක්..ඔහු ඇත්තෙන්ම මාමලේඩ් බිඳුවක් වගේ. ඒ තිත්ත ශෝකය නොවන්නට ඔහු නිකම්ම, බාල දොඩම් ජෑම් බිඳක්. අපි බොහොමයක් දෙනා වගේ.

මම ඔහු දිහා බලන බව දැනී ඔහු මට කතා කළා.

“තියෝ.. මට පයිප්පෙ පුරවලා දෙන්න පුළුවන්ද?”

මම ඔහුට පයිප්පය පුරවා දුන්නා. ඔහු දුම් ගුලියක් පිට කළා.

 මට වුවමනා වූයේ ” ඇයි මෙහෙම වුණේ?” යන්න ඇසීමට වුවත්, ඇසුණේ වෙනත් දෙයක්.

“ඇයි මෙහෙම කරගත්තේ?”

ඔහු තවත් දුම් ගුලියක් පිට කළා. ඔහුගේ චිත්‍රයක වූ වළාකුලක් වගේ, දුම් ගුලිය ඔහුගේ නිකටත්, නහයත් වසාගෙන පැතිරුණා. දුම අතරින් ඔහු, කාමරයේ සිවිලිම දෙස බලා සිටියා.

“ශෝකය..” ඔහු කිව්වා. ” ශෝකය.. එය සදාකල්ම පවතින දෙයක්..”

ඔහු වෙඩි තබාගත්තේ ඔහුටද? එසේ නැති නම්, ඔහුගේ හදවත තුළ වූ ශෝකය, උණ්ඩ පහරකින් සුනුවිසිනු වී යනු දැනීමට ඔහුට අවැසි වූවාද? ඔහු උමතු යැයි ලෝකය විසින් කියන කියමන තහවුරු කරගනිමි මිය යාමට ඔහුට වුවමනා වුණිද? එසේත් නැතිනම් ලෝකයා විසින් උන්මත්තකයෙකුට සලකන අන්දමින් ඔහුට සැලකීම ඔහුට දරාගත නොහැකි වූවාද?

නැවත මා ඔහු දෙස බලන විට ඔහුට නින්ද ගොස් තිබුණා.


ජූලි 29 ට එළිවෙන පාන්දර සිදුවූ සිදුවීම :-
(මෙම සටහන තබන්නේ ජූලි 30 දහවලේ, අවමඟුලට හැඳි කළු ඇඳුම් මාරු කිරීමට ද පළමුව බව සලකන්න.)

විනී අමාරුවෙන් – එහෙත් නිහඬව හුස්ම ගනිමින් සිටියා. ගතවූ පැය කිහිප තුළ ඔහුගේ තත්ත්වය ඉතා සීග්‍රයෙන් පිරිහී ගොස් තිබුණා. ඇඟ ගිනියම් වෙලා, තොල් වේලිලා. වරින්වර, නොපැහැදිලි යමක් ඒ වියළි තොල් අතරින් පිට වුණා.

උණ්ඩය නොකළ දේ, විෂබීජයක් විසින් ඉටු කරමින් තිබුණා. අපිට කරන්න කියල කිසිම දෙයක් ඉතුරු වෙලා තිබුණේ නැහැ.

ජනේලයෙන් එපිට, විනීගෙ චිත්‍රෙ වගේම තරු පිරි අහසක් මකා දමමින් අරුණාලෝකය පැතිරෙමින් තිබුණා. ජනේල රාමුවත් එක්කම ගත්තම, ඒක පෙනුණේ අළු පාට බිත්තියේ එල්ලුණු රාමු කළ චිත්‍රයක් වගේ.

“තියෝ.. මම කැමතියි ජීවිතේ දකින අවසාන දර්ශනේ විදිහට මේ තරු පිරි අහස දකින්න…” අවුරුදු දෙකකට කළින් තරු පිරි අහසේ අවසන් පින්සල් පහර සටහන් කරමින් විනී කිව්වා මට මතකයි.  මේ තියෙන්නේ තරු මැකෙන අහසක්, එහෙත් එයත්, ඔහුගේ චිත්‍රයක් වාගේමයි.

“විනී.. විනී.. අර බලන්න.. ” මම, සිවිලිම දෙසට යොමුව තිබූ ඔහුගේ මුහුණ ජනේලය දෙසට හැරෙව්වා. ඔහුගේ ගෙල අප්‍රාණික ලෙස පසෙකට කඩා වැටුණා. අඩවන් වූ ඇස්වල කිසිදු ආලෝකයක් ඉතිරි වී තිබුණේ නැහැ.


විනී වෙඩි තබාගත් සහ මියගිය දින පසුවී, වසර සියයක් හෝ ඊට වැඩි වසර ගණනක් ගෙවුණු පසුව…

“වින්ස්ටන් වැන් ගොහ් මැරුණේ වයස අවුරුදු 37 දී, තිරිඟු යායක් මැදදී වෙඩි තියාගෙන. එහෙම කරගත්තු හේතුව කවුරුත් දන්නේ නැහැ. මිනිහා කළින් කියල තිබුණා මිනිහ කැමතියි කියලා, ජීවිතේ දකින අවසන් දර්ශනේ විදිහට එයා ඇඳපු “තරු පිරි අහස” චිත්‍රෙ තිබ්බ වගේ අහසක් දකින්න.

සමහරවිට මිනිහා මැරෙන වෙලාවේ ඇත්තටම ඒ අහස දකින්න ඇති….”

වැළඳගැනීම

72263164_10206119614544952_6827739729841094656_o

ඔහු ඇයව වැළඳගත්තේ ය.

ඔහුගේ දෑත්, ඉදිරියේ වූ හිස් අවකාශය වටකොට, යළිත් ඔහු වෙතටම ආවේ ය.

වායුසමීකරණයෙන් නිකුත් ව, මුළු රැය පුරාම වාහනයේ පැතිර තිබූ සීතල හදවතට දැනෙන්නේ දැන් ය.

ඔහු, දෑතේ සතපාගනු ලැබූ කුඩා දරුවෙකු මෙන් ඇය තම දෑතේ නිදා සිටින යුරු මවා ගනිමින් සිය දෑත් දෙස බැලුවේ ය.

ඔහු මුළු රැයම සිටියේ, ඇගේ නිවස පෙනෙන – නොපෙනෙන මානයේ වාහනය නවත්වාගෙන ය.

මොහොතකට හෝ ඈ දැකිය යුතු යැයි සිතමින් ඔහු අත් ඔරලෝසුව දෙස බැලුවේ ය.

වෙලාව තවමත් අලුයම පහ වූවා පමණි. රැය අඳුර පහව නොගිය අලුයම පහකි. ඈ තවම නිදි ඇති. ඔහුට ඈ අවදි කිරීමට දුක සිතිනි. එහෙත් ඈ කොහොමත් තව සුළු වෙලාවකින් අවදි වනු ඇත.

ඔහු ජංගම දුරකථනය ගෙන අවසානයට අමතා තිබූ අංකයට යළි ඇමතුමක් ගත්තේ ය.

තරමක් වෙලාවකට පසු, ඇගේ නිදිබර හඬ අනෙක් පසින් ගලා ආවේ ය.

“හෙලෝ…..”

—————————————————————————-

දුරකථනය නාද වනවිට ඇය සිටියේ සිහිනයක් දකිමිනි. ඔහු ඇයව තුරුළු කරගෙන සිටියේ ය. සිහිනයේ සිටි ඈ සිටියේ නින්දේ බව සිහින දකිමින් නිදා සිටි ඈ දුටුවා ය.

ඔහු ඇයව ඔසවා ගත්තේ ය. බබෙකුව මෙන් දෑතට.

මිහිරි සංගීත වාදනයක් අවට පැතිර ගියේ ය. සිහිනයේ සිටි ඇය, තවත් ඔහුට තුරුළු වූවා ය. සිහිනය වියැකී ගියේ ය. සංගීතය තවමත් ඇසේ.


ඈ නිදිමතේම ඇඳ අතගා ජංගම දුරකථනය සොයාගත්තා ය.

ඔහුගේ අංකය ය. අනෙක් පසින් ඔහුගේ හඬ ය.

“මැණික… මම තව විනාඩි දෙකෙන් ඔයාගේ ගේ ඉස්සරහ..”

තරු

70538732_10206009950003407_5332015406209040384_o
ඔහු සිටියේ මහල් නිවාස සංකීර්ණයේ වහලය මත හිඳගෙන ය. ඔහුගේ දෙපා, බොහෝ පහළින් පෙනෙන, දුහුවිලි වැකුණු නගරය දෙසට දිගු වී තිබුණි. විවිධ උස මට්ටම්වල ගොඩනැගිලිවල දැල්වී ඇති විදුලි එළි ය. දුහුවිලි දුමාරය අතරින් දුබලව පෙනෙන ඒ එළි නිසා අහසේ අඳුර මැඩී තිබුණ හෙයින් තාරුකාවල දීප්තිය අඩු ය.

ඔහු හිසට යටින් බැඳගත් දෑත් තබාගනිමින් වහලය මත දිගා වූයේ ය. ඔහු සිටින ස්ථානය නගරයේ විදුලි එළිවලින් එතරම් අහස එළි නොවූ දෙසක් බැවින් තාරුකා දීප්තිය නො මැඩී තිබුණි. ඔහුගේ දෑස් එල්ලේ දිළෙන, අනෙක් තරුවලින් වෙන්කර හඳුනා ගත හැකි දීප්තිමත් තරුවකි. ඔහු එදෙස බලාගෙන, මෙවන් සෑම මොහොතකම සිතන දේ මෙවෙලේත් සිතුවේ ය. “මෙතන ඉඳන් එතනට කොච්චර දුර ඇතිද?”

තප්පරයකට කිලෝමීටර් තුන්සියදහසක වේගයෙන් වර්ෂයක් තුළදී ආලෝකය ගමන් කරන දුර ආලෝක වර්ෂයක් වේ. සුදු අකුරෙන් කළු ලෑල්ලක ලියවෙන වගන්තිය ඔහුට මතක් විය. ඒ ලියන්නේ උසස්පෙළ විද්‍යාව ඉගැන්වූ ගෝපාල් සර් ය. ඔහු ඉතා වේගයෙන් වගන්ති ලියා, අවසන තිත තබන්නේ කළු ලෑල්ලට රිදෙන තරමේ වේගයකිනි. ඉන් පසුව ඒ ලියූ වාක්‍යය යටින් හේ වේගවත් ඉරක් අඳී. ඉරටද අවසන් කරන තිතකි. පෘථිවියට ළඟම තරුව ප්‍රොක්සිමා සෙන්චුරි ය. එය පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ හතරකුත් දශම දෙකකුත් ඈතින් පිහිටා තිබේ.
ඔහු සුසුමක් හෙලුවේය.

“ළඟම එකත් ගොඩක් දුරයි.”

මියයාමේ නිම්නය මිනමාටා

screen shot 2019-01-21 at 1.31.24 pm
W. Eugene Smith විසින් 1971 වර්ෂයේදී ගත් Tomoko Uemura ගේ ඡායාරූපයක්

 
1956 දවසක ජපානයේ ප්රාදේශීය රෝහලක නේවාසික රෝගියෙකුගේ ඇඳ වටා වෛද්යවරුන් රැස්වී සිටියා. අතපය කොර වීම, මාංශ පේශීන්වල ක්රියාකාරිත්වය අඩාල වීම, මතකයේ අවුල් සහගත බව ආදී රෝග ලක්ෂණවලින් පෙළුණු මේ රෝගියා වෙනුවෙන් වෛද්යවරුන්ගේ රෝග විනිශ්චය වූයේ ඔහු රසදිය විෂ වීමෙන් පෙළෙන බවයි.
ඒ වනවිට සීග්රයෙන් කාර්මීකරණය වෙමින් පැවති මිනමාටා (Minamata) ප්රදේශයේ වාසය කළ මේ පුද්ගලයා සම්පුර්ණයෙන්ම සුව කළ හැකි ක්රමයක් වෛද්යවරුන් ඒ වනවිට දැනසිටියේ නැහැ. රෝගය පාලනය කළ හැකි ඖෂධ සමඟ සිය නිවස වෙත පිටත්කර හරින ලද මේ පුද්ගලයා මාස කිහිපයකට පසුව ජීවිතයෙන් සමුගත්තා.
 
ඉන් පසුව ගත වූ වසර කිහිපය පුරාවටම මෙම ප්රාදේශීය රෝහලට මෙම රෝග ලක්ෂණ සහිත රෝගීන් වාර්තා වුණා. වැඩිහිටියන් පමණක් නොවේ, කුඩා දරුවන් පවා මෙම රෝග ලක්ෂණ සහිතව රෝහල්ගත වුණා. ඔවුන්ටත් සම්පූර්ණ සුවය දිය හැකි කිසිදු ඔසුවක් මෙම වෛද්යවරුන් සතු වූයේ නැහැ. මෙම රෝගීන්ගෙන් බහුතරයක් මාස කිහිපයක් දුක් විඳීමෙන් අනතුරුව ජීවිතවලින් සමුගත්තා. මෙම අභිරහස් “රසදිය විෂ වීමට” හේතුව සෙවීම සඳහා අවධානය යොමු කළ රෝහල් බලධාරීන් මේ සියලු රෝගීන් සම්බන්ධයෙන් එක් පොදු සාධකයක් සොයාගත්තා. ඒ මෙම රෝගීන් සියලු දෙන මිනමාටා ජනපදයේ ජීවත් වන වැසියන් වීමයි.
රෝහල් බලධාරීන් ජපාන සෞඛ්ය බලධාරීන්ව මේ පිළිබඳව දනුවත් කළා. ඔවුන් මේ රෝගයට මිනමාටා රෝගය යැයි නම් තැබුවා.
 
මේ පිළිබඳව සොයා බැලීම සඳහා මිනමාටා බලා පිටත්ව ගිය සෞඛ්ය බලධාරීන් මුලින්ම සිතා තිබුණේ, මිනමාටාවේ යම් කිසි කර්මන්ත ශාලාවක සේවය කරන්නන්, එම කර්මාන්ත ශාලාවේ නිපදවෙන යම් කිසි රසායනයක් නිසා රෝගී වන බවත්, ඔවුන්ගෙන් ඔවුන්ගේ පවුල්වල පිරිසත් මෙම රසායනට නිරාවරණය වන බවත්, එලෙස ද්විතික නිරාවරණයට ලක්වූ පවුල්වල සාමාජිකයන් අතුරින් ප්රතිශක්තිය අඩු කුඩා දරුවන් මෙයින් රෝගී වන බවත් , ඔවුන් මෙම රෝගීන් වාර්තා වූ ප්රාදේශීය රෝහලට ප්රතිකාර සඳහා ඇතුළත් වන්නට ඇති බවත් පමණයි.
 
එහෙත් මෙම ලක්ෂණ සහිතව රෝහල්ගතවන රෝගීන් මෙම සෞඛ්ය ගැටලුවේ ඉතා කුඩා කුලකයක් පමණක් බව ඔවුන්ට වහාම පෙනී ගියා. රසදිය විෂවීම් නිසා රෝගී වී තිබුණේ එක් කම්හලක සේවය කළ අය නොවෙයි. රෝගීන් මිනමාටා නිම්නය පුරාම පැතිර සිටියා. නිවෙස්වල සිටි ගෘහණියන්, ඉතා වයස්ගත පුද්ගලයන් ආදියත් මේ රෝගයට ගොදුරු වී තිබුණා. මිනමාටා හි ගබ්සා වීම්, මළ දරු උපත් මෙන්ම, ආබාධිත දරු උපත් ද ගත වූ වසර කිහිපය තුළ අදහාගත නොහැකි වේගයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බවත්, ඔවුන් නිරීක්ෂණය කළා. වෙනෙකක් තබා නිවෙස්වල ඇතිකළ සුරතල් සතුන් පවා විස්තර කළ නොහැකි රෝගවලින් මිය ගිහින් !
 
සුරතල් සතුන්ගෙන් බළලුන් මේ රෝගයට දරුණුවටම ගොදුරු වී තිබුණා. මාංශ පේශි පාලන කරගත නොහැකිව ” ගැහෙන” බළලුන් කොයිතරම් සුලබ වූවාද යත් මෙම රෝගය සුරතල් සතුන් හිමියන් විසින් “dancing cat fever ” ලෙසට හඳුන්වන්නත් පෙළඹී තිබුණා.
 
සෞඛ්ය බලධාරීන් දිගින් දිගටම ඔවුන්ගේ පරීක්ෂණ සිදුකරගෙන ගියා. මෙම පරීක්ෂකයන් කණ්ඩායම සිය ආරක්ෂාව තකා මෙන්ම රෝගයට හේතු වූ පරිසර සාධකය නිවැරදිව හඳුනාගත යුතු නිසා මිනමාටාවේ ආහාර හෝ ජලය පරිභෝජනය කළේ නැහැ. එහෙත් ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙකුටත් ක්ලාන්තය, මාංශපේශි දුර්වලතා ආදිය ඇතිවුණා.
සියලු බාධක මැද ඔවුන් එක් වැදගත් සාධකයක් සොයාගත්තා.
 
මිනමාටා නිම්නය හරහා ගලා යන ගංගාව මේ බොහොමයක් දෙනාගේ පානීය ජල මූලාශ්රය වී තිබුණා. රසදිය විෂ වීමෙන් මියගිය සහ රෝගී වූ බොහොමයක් දෙනා මේ ගංගාවේ ජලය දිනපතා පානය කළ අයයි. මෙම ගංගාවේ ජලය වැටෙන මිනමාටා බොක්ක ආශ්රිතව ධීවර කටයුතු කළ අයත්, මෙම ධීවරයන් විසින් ගෙන එන මත්ස්ය අස්වැන්න පරිභෝජනය කළ අයත් මේ රෝගයට වැඩි වශයෙන් ගොදුරු වී තිබුණා. මෙම රෝගය හා සම්බන්ධ සියලුම සාධක යොමු වී තිබුණේ මිනමාටා නිම්නය හරහා ගලා බසින ගංගාව දෙසටයි.
 
ඉතින් ඔවුන් මේ ගංගාවේ ජල නියැදියක් පරික්ෂාවට ලක් කළා. පිළිතුරෙන් අඩක් එතැන තිබුණා. ගංගා ජලයේ රසදිය මට්ටම සිතාගත නොහැකි තරම් ඉහළ අගයක් ! කිසිදු ස්වභාවික හේතුවක් මේ තරම් ජල දූෂණයකට හේතු විය නොහැකි බව ඔවුන්ට වැටහුණා. එපමණක් නොවෙයි, ගංගාවේ සහ මිනමාටා බොක්කේ මසුන් පවා මේ දූෂිත ජලය නිසා විකෘති වෙලා !
ඔවුන් මේ ජල දූෂණයට හේතුව සොයමින් ගංගා ඉවුර දෙපසින් ඉහළට ඇවිද ගියා. එවිට ඔවුන් තවත් වැදගත් සාධකයක් සොයා ගත්තා. මේ රෝගය මිනමාටාවේ සෑම තැනකම එක සේ පැතිර තිබුණේ නැහැ. ගංගාවේ ඉහළ කොටසක සිටි පිරිසක් මේ රෝගයේ බලපෑම්වලින් සම්පූර්ණයෙන් නොවුණත් යම්තාක් දුරකටබේරී සිටියා. ඔවුන් පරිභෝජනය කළෙත් මිනමාටා නදියේ ජලයයි. ඒ කොහොමද ?
 
මිනමාටා මුහුදු බොක්කට තරමක් ඈතින්, මිනමාටා ගංගා ඉවුරේ ලැගුම්ගත් විශාල යෝධයෙකු සිටියා. ඒ Chisso Corporation ගොඩනැගිල්ලයි. මිනමාටාවේ බොහෝ දෙනෙකු මේ කම්හලේ රැකියා කළා. LCD හෙවත් liquid crystal නිෂ්පාදනය කළ මේ කම්හලේ ප්රධාන කාර්මික අපද්රව්යයක් වුණේ රසදියයි (Methylmercury). පිළිතුරේ ඉතිරි අඩ පමණක් නොව ප්රශ්නයද තිබුණේ ඒ කර්මාන්ත ශාලාව සතුවයි.
 
කම්හලේ අප නළ සියල්ලම, මිනමාටා ගංගාවට හරවා තිබුණා. 1932 සිට වසර ගණක් පුරා මේ අපනල, දිනකට ගැලුම් සිය ගණනක් බැගින් රසදිය මුසු ජලය මේ ගංගාවට මුදාහැර තිබුණා.
 
සෞඛ්ය බලධාරීන් වහාම සිය සොයාගැනීම් ජපාන රජයට දැන්වූවා. වහාම මේ කර්මාන්ත ශාලාවේ කටයුතු නවත්වන්නටත්, අපජලය බැහැර කිරීමට සාධනීය ක්රමයක් සොයාගන්නා ලෙසටත්, රසදිය විෂ වීම නිසා අගතියට පත් පාර්ශව වෙනුවෙන් වන්දියක් ගෙවන්නටත් Chisso Corporation වෙතට නියම කෙරුණා.
 
එහෙත් Chisso Corporation බලධාරීන් මෙම නියෝගය භාරගත්තේ නැහැ. තමන් 1932 වසරේ සිට මෙලෙස කාර්මික අපද්රව්ය ගංගාවට බැහැර කළත්, පළමු රෝගියා වාර්තා වුණේ 1956 දී වීම නිසා මෙම රසදිය විෂ වීම් පිටුපස වෙනත් සාධකයක් ඇතැයි ඔවුන් තර්ක කළා. ජපාන රජයට මෙම තර්කය ජයගත හැකි විද්යාත්මක සාධකයක් සොයා ඊළඟට සිය පරීක්ෂණ සිදු කිරීමට සිදුවුණා.
 
ඇත්තටම එසේ සිදු වුණේ කොහොමද ?
 
රසදිය විෂ වීමක් සහිතව රෝහල් ගත වූ පළමු පුද්ගලයා මිනමාටාවෙන් වාර්තා වුණේ 1956 දී වුවත් 1937 වසර ආරම්භයේ සිටම විෂ වීම්වලින් මිනමාටාවේ මියගිය සංඛාව වැඩි වී තිබුණා. ඇතැම් පිරිස් රෝහල් ගත කර ප්රතිකාර ලබාදෙන තෙක්වත් ජීවත් වී තිබුණේ නැහැ. තවත් රෝගීන් 1956 දී වාර්තා වූ රෝගියාට තිබූ ඇතැම් රෝග ලක්ෂණද සහිතව රෝහල්ගත වී සිටියත් ඔවුන්ට තිබුණේ රසදිය විෂවීම බව සොයාගැනීමට වෛද්යවරුන් සමත්වී තිබුණේ නැහැ. ඇත්තෙන්ම සිදුව තිබුණේ 1956 දී මිනමාටාවේ පළමුවරට රසදිය විෂ වී පුද්ගලයෙකු රෝගී වීම නොව, මිනමාටාවේ අයෙකුට රසදිය විෂවීමක් සිදු වූ බවට වෛද්යවරුන් විසින් හඳුනාගත් පළමු අවස්ථාව 1956 දී වාර්තා වීමයි.
 
වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි Chisso ආයතනයේ මිනමාටාවේ පිහිටි කම්හල වසා දැමුණා. ඒ 1968 වසරේදී. ඒ වනවිට වසර 36 ක කාලයක් මිනමාටාවේ ජලයත්, පසත් , ජීවිනුත් මේ ආත්මාර්ථකාමී සහ නිසි සැලසුමක් නොමැති කාර්මිකරණයේ ගොදුරු බවට පත්වී තිබුණා. මිනමාටාවට සිදු කළ විපත වෙනුවෙන් වන්දියක් ගෙවන්න Chisso ආයතනයට නියම කෙරුණා. එමෙන්ම මිනමාටාවේ දූෂිත පරිසරය පිරිසිදු කිරීමත් ඔවුන්ට භාර කෙරුණා.
 
2001 වසරේ මාර්තු මාසයේ නිකුත් වූ වාර්තාවකට අනුව පුද්ගලයන් 2,265 දෙනෙකු මිනමාටා රෝගයට ගොදුරු වී තිබෙනවා. ඉන් 1,784 දෙනෙකු මියගිහින්. මේ වාර්තා වූ ප්රමාණය පමණයි. එහෙත් සත්ය තත්ත්වය මෙයට වඩා ඉතාමත් වැඩියි.
 
2004, වසර වනවිට Chisso සමාගම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 86 ක් වන්දි වශයෙන් ජපාන රජයට ගෙවා තිබුණා. ඒ මිනමාටා ගංගාව සහ පරිසරය පිරිසිදු කිරීමට අමතරවයි. මෙයට අමතරව හඳුනා නොගත් වින්දිතයන් වෙනුවෙන් වන්දි ගෙවන්නත් ජපාන රජය විසින් Chisso සමාගමට 2010 මාර්තු 29 වැනිදා නියම කළා.
 
මිනමාටාව ගොදුරු වූ මේ අභාග්යයය වෙනුවෙන් ඔවුන් ලද මූල්යම වන්දිය කිසිදාක කිසිසේත්ම හිලව් වන්නේ නැහැ. අදටත් මිනමාටාවේ රසදිය විෂ වීම්වල ප්රථිපල දකින්නට ලැබෙනවා. වසර පනහකටත් වැඩි කාලයකට පෙර සිදුවූ මේ රසදිය විෂ වීම මිනමාටා වැසියන්ගේ ප්රජනන සෛලවල තැන්පත්ව පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට විවිධ ආබාධ සහිත දරුවන් තිලිණ කරනවා.
 
මිනමාටා ඛේදවාචකය ගැන දැනුවත් කිරීම සඳහා වන ලියවිලි පිළිබඳව උනන්දුවන්නන් සහ මිනමාටා සිදුවීම අධ්යනය කරන්නන් හට මඟ නොහැරෙන ඡායාරූප දෙකක් තිබෙනවා. ඉන් එකක් රෝගී දැරියකගේ විකෘති ඇඟිලි සහිත අතක්. අනෙක ඇය සිය මව සමඟ නාන බේසමක බැස සිටින ඡායාරපය. මේ මිනමාටා රෝගය නිසා ආබාධිතව උපන් Tomoko Uemura ගේ ඡායාරූපයි. ඡායාරූප දෙකම ගෙන ඇත්තේ ඡායාරූප වාර්තාකරු W. Eugene Smith විසින් 1971 වර්ෂයේදී. මිනමාටා ඛේදවාචකය ගැන එතෙක් මෙතෙක් ගනු ලැබූ ප්රබලම ඡායාරූප ගෙන ඇත්තේ ඔහු විසින්.
 
ශෝකයත්, වේදනාවත්, භීතියත්, විපතත් කැටිවූ මේ කතාව ඔබ කියවන මොහොතේත්, අපේ රටේ ජල මුලාශ්ර රැසක් කාර්මික අපද්රව්ය නිසා දූෂණයට ලක්වෙනවා. එවැනි ඇතැම් අවස්ථාවන් ඇත්තෙන්ම වළක්වා ගත හැකි අවස්ථායි. මෙහි අව ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට සිදුවන්නේ ඒ ඒ ප්රදේශ ආශ්රිතව ජීවත්වන්නන් පමණක්ම යයි සිතා ඉවත බලා ගැනීමේ හැකියාවක්, කුඩා දූපතක ජීවත්වන අපට නැහැ.
විපත වන්නේ විපතක් සිදුවීම නොව, වැළක්විය හැකි විපතකට සිදුවීමට ඉඩ දී බලා සිටීම බව, මිනමාටා ඛේදවාචකය අපිට උගන්වනවා.
* ඡායාරූප සියල්ලම W. Eugene Smith විසින් ගන්නා ලද ඡායාරූපයි.
මුලාශ්‍ර – අන්තර්ජාලය, මිනමාටා සම්මුති වාර්තාව, මිනමාටා සිදුවීම් අධ්‍යන වාර්තාව (2012 )

Screen Shot 2019-01-21 at 1.58.03 PM.png
මිනමාටා නිම්නය සහ මිනමාටා බොක්ක. ගංගා ඉවුරේ පෙනෙන සුවිසල් ගොඩනැගිල්ල Chisso කම්හලයි

 

 

Screen Shot 2019-01-21 at 2.00.44 PM.png
Chisso අපනළයක් මුහුදු බොක්කට කෙළින්ම අප ජලය මුදාහරිමින්

screen shot 2019-01-21 at 1.27.01 pm
W. Eugene Smith විසින් 1971 වර්ෂයේදී ගත් Tomoko Uemura ගේ ඡායාරූපයක්

Screen Shot 2019-01-21 at 1.30.58 PM.png
දූෂණයට ලක්වූ මිනමාටා බොක්ක සහ ගංගාව

screen shot 2019-01-21 at 1.57.51 pm
විකෘති වූ මත්සයෙක්

screen shot 2019-01-21 at 1.31.59 pm
මිනමාටා වින්දිතයන් පිළිබඳව නඩුව අතරතුර ජපන් බලධාරීන්

අම්මා…  හැමදේම අමතකද ?

43722719_10204865436751291_2607863296992215040_o
අම්මා…
හැමදේම අමතකද ?
මේ මිණිපිරී
මගේ දුව !
මම නෙමෙයි අම්මා –
ඉස්කෝලෙ ගිහින් ඉවරයි මම. .
.

කණ්ණාඩියෙන් බැලුවම
අඳුනන්න පුලුවන්ද ?
රැළි වැටිල හම ;
නැත්නම් තාම මතක –
බැංකු යන එකද
ඔසරි ඇඳගෙන? .
.

ඒ ඉන්නෙ තාත්තා –
කළු කබායක් ඇඳගෙන –
කළු සුදු පින්තූරෙක
අම්මා ළඟින් හිටගෙන
පනස්ම පහක් අවුරුදු
ඒක මතකද ?
ගිහිනුත් පහක් හෙටට ! .
.

එක අතකින් හොඳයි අම්මා
හැමදේම අමතකම වෙන එක –
හුඟක් ලේසියි එතකොට –
ඔබට ඔබවත් අමතක එක
මට මතක් වෙන එකයි
දුක .