Tag Archives: paper articles

ලොකුවට බොරු කීමේ අන්තර්ජාල කලාව

pinocchio-970x545

“සයිබොරුකාරයා” යන නම ගම්වල යෙදෙන්නේ ලොකුවටම බොරු කියන්නන් උදෙසා ය. සයිබොරුකාරයන් ට ඕනෑ තරම් බොරු කිවිය හැක. ඇතැම් බොරු බොරු ම බව අසන්නන් ඇස් පනාපිට ඔප්පු වෙද්දී ම, බොරුවේ ඉතිරි ටිකත් දෙසාබෑම සයිබොරුකාරයාට නොකළ හැක්කක් නොවේ.”සයිබොරුකාරයන්ගේ” සයිබොරුවලට අහුවෙන්නන් ද මේ කියන්නේ මහා බොරුවක් බව ඇතැම්විට මුල සිටම දැන සිටිති. එහෙත්, ඔවුන්ටද, “අහුවෙන්නට හිතෙන තරමට ම” රසවත්ව මේ බොරුව ගෙනයාමට “සයිබොරුකාරයන් ” නිර්මාණශිලිය.

බොරුව ලොව ඕනෑම තැනකට පොදු වන්නාක්  ම, සයිබරයටත් බොරුව පොදු ය. ලොව අස්සක් මුල්ලක් නෑර අන්තර්ජාලය ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ, මේ “සයිබොරුවනුත්” ජාලගත වූහ. දත්ත සඳහා වැයවන සුළු මුදලට නො  සරිලන තරමේ මාහා පරිමාන බොරු, උපරිම නිර්මානශිලිත්වයකින් ද යුක්තව සමාජ ගත කිරීමට ඇත්තටම මහන්සිවන මේ පිරිස නිසා, දයිනිකව ඇන්දෙන්නන් ගේ ගණන සුළුපටු නොවේ. කොපමණ විචාරශීලි අයෙකුට වුවද සම්පුර්ණයෙන්ම ගැලවී සිටිය නොහැකි තරමට, මේ ජාලගත බොරුකාරයන් සුක්ෂම ය. ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් අලලා ව්‍යාජ පුවත් නිර්මාණය කිරීම, රටේ කතාබහට ලක්වන පුවතක ආන්දෝලනාත්මක නැම්මක්, ප්‍රධාන ධාරාවේ සිදුවීමක අප්‍රධාන කොටසක් ඉලක්ක කොටගෙන නිර්මාණශීලි මෙන්ම ඇදහිය හැකි මට්ටමේ සාක්ෂි ද සහිත කතාන්දරයක් සම්පාදනය කිරීම සයිබර් බොරු අතර ඉතාමත් සුලභ ය.

සයිබර් බොරු කීම ද කලාවකි. රස්සාවකි. ඇතැම් ආයතන නිල නාමයක් රහිත, එහෙත් වැටුප් සහිත තනතුරක් ලෙස ට සයිබර් බොරුකාරයන් සේවයේ යොදවති. ඒ වැඩිමනක් ම, තමන් හා තරඟ  වදින ආයතනවලට “හොඳ තරඟයක්” දීමේ අරමුණින්, එකී තරඟකාරී ආයතනවල විශ්වසනීයත්වයට හානි කිරීමේ අරමුණ ඉටුකරගැනීම සඳහා ය. තවත් ආයතන මේ සයිබර් බොරු උපයෝගී කරගන්නේ උපරිම නිර්මාශිලිත්වය සහිත ව, වැඩි පාරිභෝගිකයන්  පිරිසකගේ අවධානය දිනාගැනීම උදෙසා ය. එමෙන් ම ආකර්ශනීය තේමාවකින් යුතු වීඩියෝවක් හෝ පුවතක් ඇති බවට අඟවා, නරඹන්නන් ඒ ඒ වෙබ් අඩවියේ ඇති වෙළඳ දැන්වීම කෙරෙහි යොමු කිරීම මේ එක් ආකාරයක “සයිබර් බොරු”වකි.ෆේස්බුක් වැනි සමාජ වෙබ් අඩවි උපයෝගී කරගෙන ඔවුහු මේ “හානි රහිත – වාසි  සහිත” බොරු පතුරවති.
පහත දැක්වෙන උදාහරණය සලකන්න.
” මේ දැන්වීම ඔබේ ෆේස්බුක් ගිණුමේ හුවමාරු කර වටිනා ජංගම දුරකතනයක් දිනාගන්න. ඔබ කළ යුත්තේ ඔබට ජංගම දුරකථනය අවශ්‍ය වර්ණය අපවෙත දන්වා එවීම පමණයි.”
මේ ආකාර  දැන්වීම් සමාජ ජාල පරිහරණය කරන ඔබ කොතෙකුත් දැක ඇතුවාට සැක නැත.ඇතැම්විට ඔබේ සමාජ ජාල පිටු හරහා මිතුරන් අතර විසිරුවා හරිනවා ද විය හැක.එයින් ඇතැම් දැන්වීම් සත්‍ය ඒවාද විය හැක. එහෙත් ඒ ආකාරයෙන් පලවන දැන්වීම්වලින් සත්‍යවශයෙන් ම පොරොන්දු ඉටු වී ඇති බව පෙනී යන්නේ අවස්ථා කොතරම් ප්‍රමාණයක ද?

ආයතනිකව පඩි ලබන සයිබර් බොරු කාරයන්ට අමතරව, සයිබරයේ “සයිබොරු” පැතිරවීම ස්වයං රැකියාව කරගත් පිරිසක් ද සිටිති.
අසාධ්‍ය රෝගියෙකු වෙනුවෙන්  හෝ යම් කිසි සමාජමය යහ ක්‍රියාවක් උදෙසා අරමුදලක් රැස්කරන මුවාවෙන් හෝ, කොටස් වෙළඳපොල ගනුදෙනුවක්, ව්‍යාපාර හවුලක් මෙන්ම නිත්‍යානුකුල නොවන පිරමිඩ ව්‍යාපෘතිවලට ඔබ හවුල්කරගෙන ලාභාංශ ලබාදෙන මුවාවෙන් මුදල් රැස්කිරීම මගින් දිනකට ඉලක්කම් හතරේ ආදායම් උපයන පිරිස් නැතුවා නොවේ. මෙම සයිබර් හොරුන් නිසා, සද් චේතනා පෙරදැරිව ඉදිරිපත්වන පුද්ගලයන්ගේ සද් ආධාර, නොලැබිය යුත්තන් අතට පත්වනවාක් මෙන් ම, සැබෑ අරමුණු උදෙසා සයිබර් පිහිට පතන්නන් ගේ අරමුණු අසාර්ථක වීමේ ඉඩකඩක් ද පවතී.

එමෙන් ම පුරුද්දට බොරු කියන්නනුත් ජාලගතව සිටිති. ඔවුන්ට බොරුව හරහා මුදල් ඉපයීමේ, ආයතනයකට සේවය කිරීමේ අරමුණකින් තොරව, බොරුවක් පතුරවා ඊට ලැබෙන “හිට්ස්” ගණන් කිරීමේ මනොභාවයෙන් යුතු පිරිස මේ ගණයට වැටෙති. ප්‍රකට පුද්ගලයෙකු මියගිය බවට පුවත් පල කිරීම මේ අතරින් විශේෂිත ය. පසුගිය කාලයේ සිදුවූ මේ සිදුවීම සලකා බලන්න.

කාලයක් අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත් ගායකයකුගේ බරපතල අසනීප තත්වයක් පිලිබඳ පුවතක් දනන් තුඩ තුඩ පැතිර යන මොහොතක, ඔහුට පිහිටවීම සඳහා අන්තර්ජාලය ද ඇතුළුව එකී මෙකී නොකී මාධ්‍ය හරහා අරමුදල් තර කෙරෙන මොහොතක, එම ගායකයා මියගිය බවට පුවතක් ෆේස්බුක් සමාජ අඩවියේ පළ විය.
රසිකයෝ කැළඹුණහ. පුවත පළ වී හොරාවකුදු ඉක්මයන්නට මත්තෙන්, දහසකට අධික පිරිසක් එය නරඹා තිබුණි.
ෆේස්බුක් ගිණුම් තුන්සියයකට අධික සංක්‍යාවක එය හුවමාරු වී තිබුණි.
අන්තිමේදී එය සාවද්‍ය පුවතක් බව නිල වශයෙන් දැනුම් දීම සඳහා මාධ්‍ය සාකච්චාවක් පවා පැවැත්වීමට පෙර කී ගායකයාගේ හිතවතුනට සිදුවිය.

ලෝක සයිබර් අපරාධ වැළක්වීමේ ආයතනයට අනුව, සාම තත්පරයකට වරක්ම, සාවද්‍ය පුවත් 17.000 ක් අන්තර්ජාලයට මුදාහැරේ. සෑම අන්තර්ජාල භාවිත කරන්නන් පස් දෙනෙකුගෙන් එක අයෙකු ම, පැය විසිහතරක කාලය තුළ දෙවතාවකට වඩා, අන්තර්ජාලයේ ඇති අසත්‍ය පුවතක් නිසා නොමඟ යාමේ ඉඩක් පවතී.
සයිබරයේ “සයිබොරුකාරයෝ” ඒ තරමට ම සිටිති.

ඉතින් අපි සියල්ලෝම සයිබර් අවකාශය තුල පහසුවෙන් ම “ඇන්දෙමින්” සිටින්නෙමු. එමෙන් ම “අන්දන්නන්” ද කොයි මොහොතක හෝ “ඇඳගන්නා” බව සිහි තබා ගනිමු.

 

සඳිනි තෙන්නකෝන්

දිනමිණ – 2015 මැයි 09

ලොකුවට බොරු කීමේ අන්තර්ජාල කලාව

Advertisements

උස්වැටකෙයියාවේ සිට සකුරා නෙලීම හෙවත් අ’ධර්ම’ art of online criticism

cyber

ධර්මය අවශ්‍යය. එහෙත් ධර්මය අවශ්‍ය වන්නට නම්, ඊටත් වඩා අධර්මය අවශ්‍යය. ලියන්නන්ට මේ දෙකම අවශ්‍යය. එහෙත් මකන්නන්ට මේ කොයි එකත් එක ය.
ලියැවිල්ල ධර්මය ගැන නොවේ. ලියන්නන් සහ මකන්නන් ගැන ය.මකවන්නනට හිතවන්නන් ගැන ය.

වඩාත් නිවැරදිව කියතොත්, තමන්ට දිරවන්නේ නැති සියලු අදහස් මවකවන්නට හිතවන්නන් ගැන ය.

අපේ පහසුව තකා ඔවුන් ව “විවේචකයන්” යන පිළිගත් නමින් හඳුන්වමු.

දැන් ඉතින් විවේචකයන් සියල්ලන් මට එරෙහිව පිහි මුවහත් කරන අයුරු, තුවක්කු ලෝඩ් කරන අයුරු මට ඇසේ.

පොඩ්ඩක් “හෝව්!”

මේ කියන්නේ විවේචකයන්ගෙනුත් හැමෝම ගැන නොවේ. නිර්දය විවේචකයන් ගැනයි. නිර්දය විවේචකයන්ගෙනුත්, තෝරා ගත් අන්තවාදීන් පිරිසක් සහ ඔවුන්ගේ ග්‍රහණයට හසුවන සයිබර් ලියැවිලි ගැන යි.

නිස්කලංකයේ ඊළඟ පේළි කිහිපයත් කියවා බලන මෙන් දෙකට නැමී, දනින් වැටී බොහොමත් ම යටහත් පහත ව ඔබෙන් ඉල්ලා සිටිමි.(පේනවා නේද තියෙන බය?මේ අයට ඕනෑ අපි ඔන්න ඔය තත්වයේ ඉන්නවා දකින්ටයි.)

විවේචනය කිරීමද කලාවකි. Art එකකි.ලියවිල්ලක සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ ඇගයුම් මෙන්ම විවේචනත් තිබුණහොත් පමණි. ඉතා හොඳින් අග සිට මුලටම කියවා බලා සාධාරණ තීන්දුවක් දෙන, සාධාරණ පදනමක් මත සිට ලියවිල්ලේ ශුන්‍ය තැන් පෙන්වා දෙන සාධාරණ විවේචන මගින් කලින් ලියවිල්ලට වඩා හොඳ ලියවිල්ලක් ඊළඟ වතාවේ ලියවීමට මග පෑදෙයි.
එවැනි විවේචකයන්ට ජය වේවා!

තුවක්කු සහ පිහියා දැන් දැන් ලිහිල් වී යන සෙයක් දැනෙයි.

එහෙත් සමහර විවේචකයන් ඉන්නේ “විවේචනය” කරන්නටමයි. ! ඔවුන්ගේ විවේචන බොහොමයක් ම පාදක වෙන්නේ ඔවුන්ගේ පුද්ගලික මතවාදවලට එකඟ නොවීම අරභයා යි. රචකයා තමන් සමඟ ඇති පුද්ගලික කෝන්තර හෝ ගැහැණු පිරිමි බව මත පදනම්වයි.

මම ජාලගත ලියන්නෙක් මි. එනිසා මා හොඳින්ම දන්නේ අන්තර්ජාලගත ජංජාල ගැනයි.

විවේචනය කිරීමේ කලාව අන්තර්ජාලයේදී අන්තවාදීන් අතට පත් වූ විට බොහොම අධාර්මික සහ සාහසික වේශයක් ගනී.

අන්තර්ජාලයේ පලවන සියලුම ලියවිලිවලට විවේචකයෝ සිටිත්. ඒ සියල්ල අතර මේ කලින් කිවූ තාලේ කට්ටිය ද එමට ය. මේ අයගෙන් බොහොමයක් දෙනා “මොකක් හෝ කියන්නට ඕනෑ කමට” මොනවා හෝ කියති. බොහෝවිට මේ අන්තවාදී විවේචකයන්ට, ලිපියේ හෙඩිම හෝ මුල් වැකි කිහිපය කියවද්දී ම, විවේචන ලියන්නට අස්ස කුලප්පුවක් සෑදේ. එහෙමත් නැත්නම්, ඒ ලියවිල්ල හරහා පුද්ගලික කෝන්තර පිරිමසන්නට යති. ඉතින් ලියවිල්ලේ අන්තර්ගතයටත් ලියන්නාටත් දෙයියන්ගේ ම පිහිට ය.

සිතා බලන්න ; සකුරා මලක් පිළිබඳ ව සියයට සීයක් සාධාරණව, පැහැදිලිව කතා කිරීමට නම් ඔබ සකුරා පිපෙන සමයක ජපානයට ගොස් තිබිය යුතුමය. ඊට වඩා ටිකක් අඩුවෙන් හෝ සාධාරණ වෙන්න නම්, ඔබ පින්තුරයක හෝ සකුරා මලක් දැක තිබිය යුතු ය.ඒ ගැන කතා කිරීමට ප්‍රථම (ඉන්නේ උස්වැටකෙයියාවේ වුවත්), අඩුම තරමේ ජපානය පිලිබඳ ව අංශු මාත්‍රිකව වත් අදහසක් ඔළුවේ තබාගත යුතුය. එසේ නොවී, උස්වැටකෙයියාව මානසිකත්වයේ සිට සකුරා මලට බලටු මෑනීම කොයිතරම් දුරට සාර්ථක ද?

ජාලගත විවේචකයන් රචකයන් හඳුනා ගන්නේ එහෙමත් අවස්තාවක යි. ඒ නිසා, තමන් ට “නො දිරවන ” අදහසක් පල කළ පමණින්, රචකයා සොයා ගොස් බැන වැදීමේ අවස්තාව ඔවුනට අහිමි ය.අනෙක් අතට මොනවා කිව්වත් විවේචකයාට මුහුණට මුහුණ කතා කිරීමේ අවස්ථාවද රචකයාට හිමි නොවේ.
එනිසා කරන චෝදනා සහ පැහැදිලි කිරීම් සියල්ලම අන්තර්ජාල කතිකාවක ස්වරුපයෙන් ගලා යයි. බුද්ධිමත් සහ සාධාරණ විවේචකයන් සිටින අවස්තාවක ගොඩ නැගෙන බුද්ධිමය සංවාදය, කළින් කියූ අන්තවාදී විවේචකයෙකුගේ සම්ප්‍රාප්තියත් සමඟ, “යන්නේ කොහෙද මල්ලේ පොල් ” කතාවකින් අවසාන වේ.

මෙවැනි අන්තවාදී ආක්‍රමණයක් සිදුවූ සංවාදයක අවසාන කොමෙන්ටුව බොහෝ විට හිමිවන්නේත් අන්තවාදියාට මයි. මක්නිසාද යත්, බුද්ධිමය සංවාදයක නියැලීමේ අරමුණින් ලියවිල්ලට සම්බන්ධ වූ සියල්ලන්, අන්තවාදියාගේ පුහු තර්කවලට උත්තර බැඳීමෙන් වෙහෙසට පත්ව, නිශ්ශබ්ද වෙති. රචකයාත් ලියවිල්ල “මස්” කිරීමේ කර්තව්‍ය ඉවසා දරාගත නොහී නිශ්ශබ්දතාවයට මුලපුරයි.
පරවියන් එක්ක චෙස් අදින්නා තේරුම් ගත යුතු යමක් තිබේ. ඒ තමන් කොපමණ දක්ෂ චෙස් අදින්නෙකු ,පරෙවියා චෙස් ඉත්තන් විසුරුවා, ලෑල්ල මත වසුරු හෙළා, ඉනිදු නො නැවතී, තමන් දිනුවාක් මෙන් චෙස් ලෑල්ල මත උඩඟු ලීලාවෙන් ඇවිද යන බවයි.

ඇතැම් විට, සමහර රචකයෝ මෙන් ම, සමහර සාධාරණ විවේචකයෝත්, අන්තවාදියා ඉල්ලා අස්වන තුරුම නිහඬ වීම ප්‍රතික්ෂේප කරති.එවැනි අවස්තාවක ඇතැම් අන්තවාදීන් කට පියා ගත්තත්, සමහරක් මේ සියල්ල පුද්ගලික කෝන්තර කර ගනිති. රචකයා ගේ නමට එල්ලවන පුද්ගලික මඩ සහ සමාජ වෙබ් අඩවි ඔස්සේ සයිබර් හිංසනය දක්වාමත් මේ තත්වය වර්ධනය විය හැකිය.ඉතින් රචකයා අසරණය. උත්තර බැඳීම පිණිස කිසිදාක මුහුණට මුහුණ හමු නොවන අසාධාරණ, අහක යන උණ්ඩයක්, සයිබරයට මුදා හැරි නිදහස් අදහසක් ඔස්සේ රචකයාට එල්ල වී තිබේ.
අනෙක් අතට රචකයා බිමට ම වට්ටවා, එකී “තමන්ට නො දිරවන ” ලියවිල්ල සයිබරයෙන් ගලවා දැමීමට නොහැකි වූ වික්ශෝපය නිසා මේ අන්තවාදීහු පිඩා විඳිති.

දෙපක්ෂයම විඳවති.ලෝකයා එය දකින්නේ නැත.

මේ තත්වය කළු කලිසමක සුළුදිය පහවිමකට මම සමාන කරන්නෙමි. කලිසම කළු පැහැ නිසා, ලෝකයා තෙත පැල්ලම නොදැක්කත්, එය හැඳ සිටින්නා හට දැනෙන හැඟීම පිළිබඳව සිතා බලන්න.